نوآوری‌های آموزشی

نوآوری‌های آموزشی

تحلیلی آینده‌پژوهانه بر پیشران‌های برنامة درسی دورة ابتدایی و دلالت‌های آن‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
الهام یوسفی همدانی 1
احمدرضا نصراصفهانی 2
یاسمین عابدینی 3
محسن طاهری دمنه 4
1 دکتری تخصصی برنامه‌ریزی درسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 استادیار گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، دانشکدة فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22034/jei.2024.390561.2603
چکیده
انقلاب صنعتی چهارم با خصوصیات منحصربه‌فردش شیوه‌های آموزش، یادگیری و تفکر ما را متحول خواهد کرد. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی نیروهای پیشران اثرگذار در برنامة درسی دورة ابتدایی و تحلیل دلالت‌های آن‌هاست. این پژوهش با رویکرد آینده‌پژوهی و با ترکیبی از روش‌های پویش محیطی، تحلیل محتوای کیفی و روش دلفی انجام شد. در این ‌حوزه، شش پیشران شناسایی شد: 1. رشد فناوری‌های دیجیتال و زیستی؛ 2. گفتمان کودکی و یادگیرنده‌محوری؛ 3. ساختار نظام آموزشی؛ 4. تغییر مفهوم و رویکرد به دانش؛ 5. جهانی‌سازی 6. وضعیت اقتصادی کشور. بر پایة نتایج این تحقیق، عمدة پیشران‌ها ناظر به روندهای جهانی‌اند که از فراگیری بیشتری برخوردارند. همچنین، تحلیل پیشران‌ها در به‌چالش‌کشیدن پیش‌فرض‌های برنامه‌ریزان و بازاندیشی دربارة الگو‌‌های نوین آموزش و یادگیری در جهان پیش‌رو اثر مهمی دارند. درنهایت، برخی پیشنهادها و راهبردها برای نهادینه‌شدن گفتمان آینده‌پژوهی در نظام آموزشی و بهره‌گیری از نتایج پژوهش حاضر ارائه شد.
کلیدواژه‌ها
آینده‌پژوهی
برنامة درسی ابتدایی
نیروهای پیشران
تعلیم‌وتربیت
آموزش‌وپرورش آینده‌نگر

عنوان مقاله English

A future-oriented analysis of the driving forces of primary school curriculum and their implications

نویسندگان English

Elhām Yousefi Hamedāni 1
Ahmadrezā Nasr Isfahāni 2
Yāsamin Ābedini 3
Mohsen Tāheri Demne 4
1 , PhD in curriculum Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 (PhD), Professor of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 (PhD), Associate Professor of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran
4 (PhD), Assistant Professor of Industrial Engineering and Future Studies, Faculty of Technology and Engineering, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

The fourth industrial revolution with its unique characteristics will transform the way we teach, learn, and think. Therefore, the aim of this research was to identify the driving forces influential on the primary school curriculum and analyze their implications. The study was conducted using a future studies approach and a combination of environmental scanning, qualitative content analysis, and Delphi method. Ultimately, six drivers were identified in this area: 1) the growth of digital and biological technologies, 2) childhood and learner-orienting discourse, 3) the structure of educational system, 4) changing the concept and approach to the knowledge, 5) globalization, and 6) the economic situation of the country. The results showed that most of the drivers are observing the global trends which are more inclusive. Analyzing them can play an important role in challenging the assumptions of planners and rethinking on the new models of education and learning in the future world. Finally, this research presents suggestions and strategies for institutionalizing the futures studies discourse in the educational system and taking advantage of the current research results.

کلیدواژه‌ها English

Futures Studies
Primary School Curriculum
Driving Forces
Education
Future-oriented Education
  • براتعلی، مریم، یوسفی، علیرضا، کشتی‌آرای، نرگس، و صبوری، مسیح. (1395). بینش‌های اساسی برآمده از یافته‌های علوم مغز و اعصاب برای تعلیم و تربیت: مرور سیستماتیک مستندات بین‌المللی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 13(48)، 13-1. https://jsr-e.isfahan.iau.ir/article_534412.html
  • برزویان، صمد. (1398). معلمان و دانش‌آموزان قربانی کسری پایدار بودجه در آموزش‌وپرورش. https://www.atna.ir/fa/news/290193
  • برکم، عادل. (1399، 25 آذر). عدالت آموزشی حلقه مفقوده در نظام بودجه‌ریزی. روزنامه رسالت. https://resalat-news.com/?p=35531
  • بلوچ، سلیم، حسنی، محمد و مهاجران، بهناز. (1402). طراحی الگوی پاسخ‌گویی اجتماعی مدارس ابتدایی ایران: مطالعه‌ای داده‌بنیاد. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 22(1)، 85-55. https://doi.org/10.22034/jei.2023.305204.2106
  • بنیادی، حجت‌اله. (1399، 25 آذر). عدالت آموزشی حلقه مفقوده در نظام بودجه‌ریزی. روزنامه رسالت. https://resalat-news.com/?p=35531
  • پینک، دانیل. (1385). یک ذهن کاملاً جدید: گذر از عصر اطلاعات به عصر مفهوم‌پردازی (ترجمه رضا افتخاری). بامشاد. (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی، 2005).
  • حاتمی، زهرا. (1395). تاریخ کودکی در ایران: از آغاز عصر ناصری تا پایان دوره رضاشاه. علم.
  • رادوانوویچ، پراداگ. (1398). اقتصاد دیجیتال، پول دیجیتال و بانکداری دیجیتال (ترجمة رامینه سلیمان‌زاده). مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری. (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی، 2009).
  • رنانی، محسن. (1397). کودکی و توسعه در ایران. در مرتضی، نظری (ویراستار)، مرگ مدرسه: گفتارهای انتقادی در آموزش و پرورش ایران (صص. 47-64). مشق شب.
  • سجادیه، نرگس، و آزادمنش، سعید. (1395). زیرساخت‌های مفهومی دوران کودکی در تطور تاریخ: به سوی مفهوم‌پردازی اسلامی از کودکی. فصلنامه فلسفه تربیت، 1(1)، 138-115. https://dorl.net/dor/20.1001.1.25382802.1395.1.1.5.3
  • طلایی، ابراهیم. (1396، 15 مهر). مسئله کودکی در ایران. روزنامه شرق. https://www.magiran.com/article/3639959
  • عطاران، محمد و ملکی، صغری. (1392). آموزش در خانه: بدیل مدرسه. فصلنامة نظریه و عمل در برنامة درسی، 2، 46-27. http://cstp.khu.ac.ir/article-1-1916-fa.html
  • فاضلی، نعمت‌اله. (1397). مدرسه به مثابه میدان معنا: دیدگاه و بحثی درباره آینده مدرسه در ایران. در مرتضی، نظری (ویراستار)، مرگ مدرسه: گفتارهای انتقادی در آموزش و پرورش ایران (صص. 107-142). مشق شب.
  • قائدی، یحیی. (1385). تربیت شهروند آینده. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 5(3)، 211-183. https://noavaryedu.oerp.ir/article_78807.html
  • کاکوجویباری، علی اصغر. (1384). آموزش و پرورش آینده: آموزش و پرورش فراگیر (ج 2). پژوهشکده تعلیم و تربیت.
  • کریمیان، جلال. (1399). مجموعه گزارش‌های فقر، نابرابری و تعارض منافع: فقر و نابرابری در آموزش و پرورش. دفتر مطالعات رفاه اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. https://poverty-research.ir/wp-content/uploads/2021/06/6.pdf
  • مهرمحمدی، محمود. (1398). میدان عمل به مدارس دهید تا تحول را رقم بزنند. http://fna.ir/dch1qh
  • مهرمحمدی، محمود. (1393). بازاندیشی مفهوم و مدلول انقلاب آموزشی در عصر اطلاعات و ارتباطات. در محمود، مهرمحمدی و همکاران (گردآورنده‌ها)، برنامه درسی، نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها (صص. 475-488). انتشارات سمت.
  • ناظری، مهرداد. (1389). جامعه‌شناسی آموزش و پرورش در مدرسه خلاق. انتشارات سورنا.
  • نظری، مرتضی. (1397). بیست تغییر ضروری در آموزش و پرورش ایران. در مرتضی، نظری (ویراستار)، مرگ مدرسه: گفتارهای انتقادی در آموزش و پرورش ایران (صص. 191-200). مشق شب.
  • نفیسی، عبدالحسین. (ویراستار). (1377). آموزش و پرورش ایران 1400 (ج 1). پژوهشکده تعلیم و تربیت.
  • وحیدی، محمد. (1399). سهم آموزش و پرورش از سبد بودجه کشور رو به نزول. https://tn.ai/2379567
  • یوسفی همدانی، الهام. (1399). آن سوی دیوار مدرسه: درآمدی بر آموزش در خانه. مهرستان.
  • Alexander, R. (Eds.) (2010). The Cambridge primary review research surveys. Routledge. https://www.routledge.com/The-Cambridge-Primary-Review-Research-Surveys/Alexander-Doddington-Gray-Hargreaves-Kershner/p/book/9780415846332
  • Almeida, F. & Simoes, J. (2019). The role of serious games, gamification and industry 4.0 tools in the education 4.0 paradigm. Contemporary Educational Technology, 10(2), 120-136. https://doi.org/10.30935/cet.554469.
  • Beare, H. (2002). Creating the future schools. Routledge. https://www.routledge.com/Creating-the-Future-School/Beare/p/book/9780415238694
  • Bolstad, R., Gilbert, J., McDowall, S., Bull, A., Boyd, S., & Hipkins, R. (2012). Supporting future-oriented learning and teaching: A New- Zealand perspective. Ministry of education. Wellington. https://www.nzcer.org.nz/research/publications/supporting-future-oriented-learning-and-teaching-new-zealand-perspective
  • Bruniges, M. (2007). Teacher professional judgement in teaching and learning decisions. In R. Maclean (Ed.), Learning and teaching for the twenty-first century (pp. 233-254). https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4020-5773-1
  • Chassignol, M., Khoroshavin, A., Klimova, A., & Bilyatdinova, A. (2018). Artificial Intelligence trends in education: A narrative overview. Procedia Computer Science, 136, 16–24. https://doi.org/10.1016/j.procs.2018.08.233
  • Chermack, T. J. (2011). Scenario Planning in Organizations: How to create, use, and assess scenarios. https://www.amazon.com/Scenario-Planning-Organizations-Create-Scenarios/dp/1605094137
  • Conroy, J., Hulme, M. & Menter, I. (2010). Primary curriculum futures. In R. Alexander (Ed.), The Cambridge primary review research surveys (pp. 415-430). Routledge. https://www.routledge.com/The-Cambridge-Primary-Review-Research-Surveys/Alexander-Doddington-Gray-Hargreaves-Kershner/p/book/9780415846332
  • Cummings, C., Todd, L., & Dyson, A. (2007). Towards extended schools? How education and other professionals understand community‐oriented schooling. Children & Society, 21(3), 189-200. https://doi.org/10.1111/j.1099-0860.2006.00043.x
  • Daanen, H., & Facer, K. L. (2007). 2020 and beyond: Future scenarios for education in the age of new technologies. https://www.nfer.ac.uk/media/nwxhvdkz/futl54.pdf
  • Dubbels, B. R. (2016). Pedagogy and play: Creating a playful curriculum for academic achievement and engaged learning. In K. Schrier (Ed.), Learning, education and games: Bringing games into educational contexts (Vol. 2, pp. 87-115). ETC Press.
  • Gerver, R. (2010). Creating tomorrow’s schools today: Education, our children, their futures. Continuum. https://www.amazon.com/Creating-Tomorrows-Schools-Today-Education/dp/1855393948
  • Gidley, J. (2013). Futures of education for rapid global-societal change. In F. González (Ed.), Possible futures and the future we want (pp. 365-416). https://www.bbvaopenmind.com/en/articles/possible-futures-and-the-future-we-want/
  • Graham, J. & Colin, C. (2023). Exploring the dynamics of education in Australia: Policies, practices, and progressions in the 21st century. International Journal of Science Review, 5(3), 14-23. https://doi.org/10.54783/influencejournal.v5i3.178
  • Harrison, A. & Hutton, L. (2014). Design for the changing educational landscape https://www.routledge.com/Design-for-the-Changing-Educational-Landscape-Space-Place-and-the-Future/Harrison-Hutton/p/book/9780415517584
  • Keser, H. & Semerci, A. (2019). Technology trends, education 4.0 and beyond. Contemporary Educational Researches Journal, 9(3), 39-49. https://doi.org/10.18844/cerj.v9i3.4269
  • Kim, T., Yang, M., & Lim, S. (2021). Owning educational change in Korean schools: three driving forces behind sustainable change. Journal of Educational Change, 22(4), 589-601. https://link.springer.com/article/10.1007/s10833-021-09442-2
  • Kress, G. (2000). A Curriculum for the future. Cambridge Journal of Education, 30(1), 133-145. https://doi.org/10.1080/03057640050005825.
  • Kuosa, T. (2010). Futures signals sense-making framework (FSSF): A start-up tool to analyse and categorise weak signals, wild cards, drivers, trends and other types of information. Futures, 42(1), 42-48. http://dx.doi.org/10.1016/j.futures.2009.08.003
  • Law, N. & Liang, L. (2019). Sociotechnical co-evolution of an e-Learning innovation network. British Journal of Educational Technology, 50(3), 1340–1353. https://doi.org/10.1111/bjet.12768.
  • Lindgren, M. & Bandhold, H. (2003). Scenario planning: The link between future and strategy. https://link.springer.com/book/10.1057/9780230511620
  • Luckin, R. (2008). The school in context: New models for learning. In Puttnam (Ed.), Transforming schools for the future: A collection of provocation papers (pp. 13-16). Futurelab. https://people.bath.ac.uk/edspd/Weblinks/MA_ULL/Resources/General/Transforming%20Schools%20-%20Futurelab%202008.pdf
  • McCrindle, M., Renton, S., & Butcher, H. (2023). Seven disruptors impacting the future of education [Infographic]. McCrindle.
  • Manesis, D. (2020). Digital games in primary education. https://www.intechopen.com/books/game-design-and-intelligent-interaction/digital-games-in-primary-education
  • Mao, C., Koide, R., & Akenji, L. (2019). Society and lifestyles in 2050: Insights from a global survey of experts. Institute for Global Environmental Strategies. https://www.iges.or.jp/en/pub/society-and-lifestyles-2050-insights-global-0/en
  • Mattila, P. (2015). Points of view on learning spaces. In P. Mattila, & P.Silander (Eds.), How to create the school of the future: Revolutionary thinking and design from Finland (pp.97-112). Helsinki City Education Department. https://www.classter.com/wp-content/uploads/2016/09/How-to-create-the-school-of-the-future.pdf
  • Norris, J. (2017). Pioneering the use of video in research and pedagogy: A currere of media(tion). In J. Jagodzinski (Ed.), The precarious future of education: Risk and uncertainty in ecology, curriculum, learning, and technology (pp. 241-276). Palgrave Macmillan. https://link.springer.com/book/10.1057/978-1-137-48691-2
  • Ogilvy, J. (2006). Education in the information age: Scenarios, equity and equality. In OECD, Schooling for tomorrow: Think scenarios, rethink education (pp. 21-38). OECD Publication. https://doi.org/10.1787/9789264023642-en.
  • Opertti, R. (2017). Curriculum in the Education 2030 Agenda: Latin America and the Caribbean. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248238
  • (2001). Schooling for tomorrow: What schools for the future? https://doi.org/10.1787/19900716
  • (2019). Trends shaping educaiton. https://doi.org/10.1787/22187049
  • Pandey, A. (2021). Elearning trends in 2021 – Perspectives to help you reframe and rethink your training programs. EI Design. https://www.eidesign.net/elearning-trends-in-2021-perspectives-to-help-you-reframe-and-rethink-your-training-programs/
  • Parsons, J., & Beauchamp, L. (2012). From knowledge to action: Shaping the future of curriculum development in https://open.alberta.ca/publications/9781460103685
  • Pellas, N., Fotaris, P., Kazanidis, I., & Wells, D. (2018). Augmenting the learning experience in primary and secondary school education: A systematic review of recent trends in augmented reality game based learning. Virtual Reality, 23, 329-346. https://doi.org/10.1007/s10055-018-0347-2
  • Peٌa-Lَpez, I. (2010). Heavy switchers in translearning: From formal learning to an effective use of the PLE. https://ictlogy.net/20101130-heavy-switchers-in-translearning-from-formal-learning-to-an-effective-use-of-the-ple/
  • Perrotta, C., Featherstone, G., Aston, H., & Houghton, E. (2013). Game-based learning: Latest evidence and future directions. NFER. https://www.nfer.ac.uk/publications/game-based-learning-latest-evidence-and-future-directions/
  • Quoc Tien, L. (2020). Orientation for an Education 4.0: A New Vision for Future Education in Vietnam. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 11(3), 513-526. https://www.ijicc.net/images/vol11iss3/11340_Lea_2020_E_R.pdf
  • Reis, T. A. (2018). Study on the alpha generation and the reflections of its behavior in the organizational environment. Journal of Research in Humanities and Social Science, 6(1), 9–19. https://www.questjournals.org/jrhss/papers/vol6-issue1/C610919.pdf
  • Ribeiro, R. (2021). Metaverse and the educational potential: Is it so far away? https://www.cambridge.org/elt/blog/2021/11/15/metaverse-educational-potential/
  • Roberts, R. (2018). Cosmic citizens and moonshot thinking education: Thinking education in an age of exponential technologies. https://www.amazon.com/Cosmic-Citizens-Moonshot-Thinking-Technologies/dp/1546250395
  • Roedavan, R., Siradj, Y., & Stefany, S. (2023). Educational game scenario model based on imperative game goal typology. Journal of Games, Game Art and Gamification, 8(1), 18-23. https://doi.org/10.21512/jggag.v8i1.9497
  • Scott, C. L. (2015). The futures of learning 3: what kind of pedagogies for the 21st century? Education, research and foresight [working papers]. UNESCO. (ED-2015/WS/30). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000243126
  • Saltman, K. and Means, A. (2019). The Wiley handbook of global educational reform. https://doi.org/10.1002/9781119082316
  • Watson, R. (2017). Mega trends and technologies 2017-2050. https://nowandnext.com/thinking-tools/
  • Williamson, B. (2013). The future of the curriculum: School knowledge in the digital age. https://doi.org/10.7551/mitpress/9457.001.0001
  • World Economic Forum. (2020). Schools of the future: Defining new models of education for the fourth industrial revolution. https://www.weforum.org/publications/schools-of-the-future-defining-new-models-of-education-for-the-fourth-industrial-revolution/related/

  • تاریخ دریافت 21 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 31 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 26 شهریور 1403