نوآوری‌های آموزشی

نوآوری‌های آموزشی

بررسی نقاط قوت و ضعف مدارس سمپاد از دیدگاه فارغ‌التحصیلان: مطالعۀ داده‌بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه روان‌شناسی. دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی. دانشگاه یزد. یزد ایران
2 کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
چکیده
توجه به پرورش استعدادهای درخشان در هر جامعه‌ای به رشد و پیشرفت آن جامعه کمک می‌کند. در ایران، مدارس سمپاد با هدف توجه به این قشر از افراد بنا شده است. این پژوهش با هدف بررسی نقاط قوت و ضعف مدارس سمپاد از دیدگاه فارغ‌التحصیلان آن مدارس انجام شد. محیط پژوهش دربرگیرندۀ تمامی فارغ‌التحصیلان مدارس سمپاد در سال ۱۴۰۱ بود. روش تحقیق، کیفی و راهبرد آن داده‌بنیاد بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری درنهایت تعداد بیست نفر انتخاب شدند. اطلاعات ازطریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه‌وتحلیل شدند. درنهایت ۶۱۸ گزاره، ۷۰ مفهوم، ۱۱ مقولۀ فرعی و ۳ مقولۀ اصلی استخراج شد. مقوله‌های اصلی شامل: «محیط بالنده»، «محیط پرتنش روانی ـ تحصیلی» و «ناهماهنگی‌های سازمانی» بود. مقولۀ اصلی «محیط بالنده» شامل مقوله‌های فرعی «سمپاد به‌مثابۀ یک خانواده»، «پرورش همه‌جانبه»، «پرورش روحیۀ امیدواری»، «انگیزش و پشتکار» و «اعتباریابی ازطریق مدارس سمپاد»، مقولۀ اصلی «محیط پرتنش روانی ـ تحصیلی» شامل مقوله‌های فرعی «فشار مضاعف» و «توقع‌سازی سمپاد» و مقولۀ اصلی «ناهماهنگی‌های سازمانی» شامل مقوله‌های فرعی «عدم هماهنگی مدارس سمپاد از یکدیگر»، «سیستم گزینشی و ورودی ناکارآمد» و «شهریۀ بالا» بود. نتایج نشان داد ورود به مدارس سمپاد برای دانش‌آموزان و خانوادۀ آن‌ها محیطی بالنده است و امتیاز ویژه‌ای به شمار می‌رود، اما این مدارس به بسیاری از جنبه‌های مهم روان‌شناختی، از قبیل استرس تحصیلی و سلامت روان دانش‌آموزان، کمتر توجه می‌کند. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Strengths and Weaknesses of SAMPAD Schools from the Perspective of Alumni: A Grounded Theory Study

نویسندگان English

Hassan Zāreei Mahmoodābādi 1
Athareh Entezāri Zārch 2
1 (PhD), Associate Professor, Department of psychology and educational sciences, Yazd University, Yazd, Iran
2 MA in General Psychology, Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
چکیده English

Nurturing gifted students plays a critical role in the advancement of any society. In Iran, SAMPAD (National Organization for the Development of Exceptional Talents) schools have been established to serve this purpose. This qualitative research aimed to explore the strengths and weaknesses of SAMPAD schools from the perspective of their alumni. The study population included all alumni who graduated from SAMPAD schools in 2022. The research adopted a qualitative methodology using a grounded theory approach. A purposive sampling method was used, and data collection continued until theoretical saturation was achieved, resulting in a total of 20 participants. Data were collected through semi-structured interviews and they were analyzed using open, axial, and selective coding. The analysis yielded 618 statements, 70 concepts, 11 subcategories, and 3 core categories. The core categories included (1) a nurturing environment, (2) a psychologically and academically stressful environment, and (3) organizational inconsistencies. The first core category, "a nurturing environment," included subcategories such as "SAMPAD as a family," "holistic development", "fostering hope", "motivation and perseverance", and "gaining credibility through SAMPAD". The second core category, "a psychologically and academically stressful environment," encompassed "excessive pressure" and "unrealistic expectations fostered by SAMPAD." The third core category, i.e., "organizational inconsistencies," included "lack of coordination among SAMPAD schools", "ineffective entrance selection system", and "high tuition fees". Findings suggested that although SAMPAD schools offer a prestigious and growth-oriented environment for students and their families, they often overlook crucial psychological aspects such as academic stress and student mental health.

کلیدواژه‌ها English

Gifted Students
SAMPAD Schools
Alumni
Grounded Theory
بشارت، محمدعلی، کریمی، معصومه، قربانی، نیما، و رحیمی‌نژاد، عباس. (۱۳۸۸). مقایسه ناگویی هیجانی و هوش هیجانی در دانش‌آموزان تیزهوش و عادی. تازه‌های علوم شناختی، ۱۱(۴)، ۱۸-۲۸. http://icssjournal.ir/article-1-68-fa.html
پاک‌نظر، محدثه، میرمحمدخانی، مجید، ستوده اصل، نعمت، عاشوری، مهدی، بهنام، بهناز، و پاک نظر، فاطمه. (۱۴۰۰). مشکلات سلامت روان در دانش آموزان مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی دوره اول متوسطه و مقایسه آن با مدارس عادی دولتی در استان سمنان. کومش، 23(4)، 85-106. https://journals.iau.ir/article_701698.html
حسنی، محمد. (۱۴۰۰). نقدی بر مدارس استعدادهای درخشان (تیزهوشان) از منظر عدالت توزیعی. پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، ۱۱(۱)، ۱۳۴-۱۱۱.  https://doi.org/10.22067/fedu.2022.67429.1001
حق‌شناس، حسن، چمنی، امیررضا، و فیروزآبادی، علی. (۱۳۸۵). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و بهداشت روان دانش‌آموزان دبیرستان‌های تیزهوشان و دبیرستان‌های عادی. اصول بهداشت روانی، ۸(۳۰)، ۵۷-۶۶. https://doi.org/10.22038/jfmh.2006.1841
رضائی، لیلا، مصطفایی، علی، و خانجانی، زینب. (۱۳۹۳). بررسی مقایسه‌ای تحول اخلاقی، نوع‌دوستی و خودکارآمدی اجتماعی در دانش‌آموزان تیزهوش و عادی دبیرستان‌های شهر ارومیه در سال تحصیلی ۹۱-۹۰. آموزش و ارزشیابی، 25(۷)، ۲۹-۴۱. https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972508
رضا‌پور میرصالح، یاسر، و فتوحی اردکانی، عزت. (۱۳۹۶). مقایسه محیط آموزشی-یادگیری و منبع کنترل تحصیلی در دانش‌آموزان تیزهوشان، نمونه‌دولتی و شاهد. پژوهش‌های تربیتی، 32(۳)، ۲۰-۳۸. http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.erj.3.32.20
سبزه‌آرای لنگرودی، میلاد، محمدی، مصطفی، مهری، یداله، و طالعی، علی. (۱۳۹۳). مؤلفه‌های سلامت روانی و اضطراب امتحان در دانش‌آموزان مدارس تیزهوشان و عادی. پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 5(۳)، ۱-۱۷. https://doi.org/10.22059/JAPR.2014.52268
سیدجوادین، سیدرضا، و پهلوان‌شریف، محمدامین. (۱۳۹۶). مدیریت استعداد؛ مفاهیم کلیدی و رویکردهای مبنایی. اندیشه مدیریت راهبردی، ۱۱(۱)، ۱۴۱-۱۷۰. https://doi.org/10.30497/smt.2017.2068
شاددل، مهدی، اسکندری، حسین، و سلیمان‌پورعمران، محبوبه. (۱۳۹۶). اثربازگشتی آزمون ورودی مدارس تیزهوشان بر برنامه درسی دوره ابتدایی: یک مطالعه پدیدارشناسی. فصلنامه تعالی مشاوره و روان‌درمانی، ۶(۲۴)، ۱۶-۲۷. https://sanad.iau.ir/Journal/jci/Article/932220
شفیعی، محمد، عباسی، محمد، و قدم‌پور، عزت‌اله. (۱۴۰۱). تدوین مدل کمال‎گرایی دانش‌آموزان تیزهوش بر اساس دلبستگی ناایمن، سبک‌های فرزندپروری و باورهای غیرمنطقی با میانجی‌گری بی‌نظمی هیجانی. فصلنامه کودکان استثنایی 22(۱)، ۵۷-۶۸. http://joec.ir/article-1-1573-fa.html
شهریاری‌احمدی، منصوره، افروز، غلامعلی، شریفی، حسن پاشا، و دوایی، مهدی. (1391). مقایسه خلاقیت و سلامت روانی دانش‌آموزان تیزهوش و عادی. تحقیقات روانشناختی، 4(15)، مقالة 512002. https://sanad.iau.ir/Journal/qpr/Article/1070258
عبدالهی‌مقدم، مریم، و حسنوند، فضل‌الله. (۱۴۰۲). تدوین الگوی عوامل پیشایند بی‌صداقتی تحصیلی در آموزش مجازی در دانش‎آموزان مدارس تیزهوشان مقطع متوسطه دوم در دوران گسترش پاندمی کروناویروس. فصلنامه کودکان استثنایی، ۲۳(۱)، ۶۵-۷۶. http://joec.ir/article-1-1602-fa.html
عزیزی، غلام‌رضا، عزتی، میترا، و محمدداودی، امیرحسین. (۱۳۹۹). ارائه الگوی مدیریت استعداد در مدارس تیزهوشان، یک مطالعه کیفی. فصلنامه مدیریت مدرسه، ۸(۳)، ۲۹-۵۰. https://jsa.uok.ac.ir/article_61495.html
گل‌پرور، محسن، آتش‌پور، حمید، و هادی‌پور، محبوبه. (۱۳۹۱). مقایسۀ بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان تیزهوش دختر مدارس تیزهوشان با دختران تیزهوش مدارس عادی. فصلنامه کودکان استثنایی، ۱۲(۲)، ۸۵-۹۴. http://joec.ir/article-1-161-fa.html
نیکنام، کریم، غباری‌بناب، باقر، و حسن‌زاده، سعید. (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش حل‌مسئله خلاقانه بر خلاقیت و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان پسر تیزهوش. فصلنامه کودکان استثنایی، ۲۰(۲)، ۴۷-۶۲. http://joec.ir/article-1-804-fa.html
نیک‌نشان، شقایق، و ممدی‌دارافشانی، علیرضا. (۱۳۹۶). تأملی بر آموزش و پرورش نخبگان. علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، ۲۴(۱)، ۵-۲۲. https://doi.org/10.22055/edu.2017.18190.1821
Amini, M. (2005). Identifying stressors and reactions to stressors in gifted and non-gifted students. International Education Journal, 6(2), 136-140. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ854962.pdf
Benson, C., & Lunt, J. (2011). We’re creative on a Friday afternoon: Investigating children’s perceptions of their experience of design & technology in relation to creativity. Journal of Science Education and Technology, 20, 679-687. https://doi.org/10.1007/s10956-011-9304-5
Chao Hong, S., & Alsakarneh, A. A. (2015). Talent management in the twenty-first century: Theory and practically. International Journal of Applied Research, 1(11), 1036-1043. https://www.allresearchjournal.com
Miller, A. D., Murdock, T. B., & Grotewiel, M. M. (2017). Addressing academic dishonesty among the highest achievers. Theory into Practice, 56, 121–128. https://doi.org/10.1080/00405841.2017.1283574
Nazeri, R. (2016). Relationships between self-concept, self-efficacy, classroom atmosphere and mathematics achievement of iranian high school students [Doctoral dissertation, Universiti Teknologi Malaysia].‏ http://dms.library.utm.my:8080/vital/access/manager/Repository/vital:105977
Schwean, V. L., Saklofske, D., Widdifield-Konkin, L., Parker, J. D., & Kloosterman, P. (2006). Emotional intelligence and gifted children. E-Journal of Applied Psychology2(2), 30-37.‏ https://webarchive.nla.gov.au
Sivevska, D. (2010). Instigation and development of giftedness in school. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 3329-3333. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.510
دوره 24، شماره 2 - شماره پیاپی 94
تابستان 1404
صفحه 167-183

  • تاریخ دریافت 11 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 14 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 16 فروردین 1404