مدرسه خلاق؛ چیستی و چگونگی در دوره ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای رشتة برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی

2 استادیار گروه مطالعات برنامه درسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران ، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تشکیل‌دهندة مدرسة خلاق در دورة ابتدایی انجام گرفت. پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تطبیقی-اسنادی انجام گرفت. روش نمونه‌گیری هم هدفمند و مبتنی بر ملاک بود. به این منظور، به شیوة تحلیل محتوای استقرایی و با استفاده از نرم‌افزار ATLAS.ti با رویکرد NCT، تعداد 283 منبع مکتوب (سند، مقاله و کتاب) مرتبط با موضوع، تجزیه‌وتحلیل شدند و تحلیل تا مرحلة اشباع نظری ادامه یافت. مدرسة خلاق از 6 بعد و 30 مؤلفه تشکیل شده بود. بعد «برنامة درسی خلاق» با 9 مؤلفه (اهداف برنامة درسی، محتوای برنامة درسی، راهبردهای یاددهی- یادگیری، مواد و منابع آموزشی، گروه‌بندی یادگیرندگان، فعالیت‌های یادگیری یادگیرندگان، فضا، زمان، ارزشیابی)؛ بعد «دانش‌آموز خلاق» با سه مؤلفه (باورهای شناختی-فکری، نگرشی-علاقه ای رفتاری، -عملکردی)؛ بعد «خانوادة خلاق» با پنج مؤلفه (موقعیت اقتصادی- اجتماعی، تحصیلات والدین، جو عاطفی خانواده، سبک فرزندپروری، نگرش نوین والدین)؛ بعد «معلم خلاق» با پنج مؤلفه (رهبری کلاس درس، تفکر در کلاس درس، شیوة پاداش‌دهی، شخصیت معلم، دانش و مهارت‌های حرفه‌ای)؛ بعد «مدیر خلاق» با چهار مؤلفه (سبک مدیریت، نگاه خلاقانه، توسعة خلاقیت در معلمان، روابط و تعامل انسانی)؛ بعد «فرهنگ خلاق» با چهار مؤلفه (مشارکت، استقبال از خلاقیت، روحیة پژوهشگری، آزادی اندیشه و عمل).
نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهنمای عمل معلمان، متخصصان، طراحان و والدین در طراحی و ایجاد محیط‌های مبتنی بر خلاقیت قابل‌استفاده باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Creative school; what and how in primary school

نویسندگان [English]

  • Sedighe Yāsemi 1
  • Ali Hossinikhāh 2
  • Marjān Kiyān 2
  • Mas'oud Gerāmipour 2
  • Afzalolsādāt Hoseyni 3
1 PhD Candidate in Curriculum Planning at Khārazmi University, Tehran, Iran
2 (PhD), Khārazmi University, Tehran, Iran
3 (PhD), Khārazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The present study aims to identify the dimensions and components of creative schools at primary schools. A qualitative study was done based on the documentary researc. A purposive sampling method was done based on inclusion criteria. To do so, inductive content analysis was performed, using ATLAS.ti software –NCT approach. So, 283 relevant written sources (documents, articles and books) were analyzed at the theoretical saturation level. The creative school consists of 6 dimensions and 30 components. The “creative curriculum” dimension consists of 9 components (curriculum goals, curriculum content, teaching-learning strategies, instructional materials and sources, learners grouping, Learners' learning activities, space, time , evaluation), “creative student” dimension consists of three components (cognitive-thinking, attitudinal-interest, behavioral-functional belief), the “creative family” dimension includes five components (economical-social status, parents’ educational level, the emotional setting of the family, child upbringing, parents’ innovative attitude), the “creative teacher” has five components (class leadership, thinking in the classroom, awarding, teacher personality, knowledge and professional skills), the “creative manager” dimension includes four components (management style, creative view, creativity development in teachers, Human relations and interaction) and “creative culture” has four components (involvement, embracing creativity, investigative spirit, freedom of thought and action). The results of this study could be used as a stepping stone for teachers, experts, designers and parents to design and create environments based on creativity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • creativity
  • Creative school
  • Primary Schools