مقایسۀ تأثیر آموزش راهبردهای تبادلی، ارائۀ بازخورد مؤثر و شیوۀ رایج در درک‌مطلب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی

2 استاد بازنشسته دانشگاه خوارزمی

3 استادیار گروه آموزشی روانشناسی تربیتی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی و مقایسۀ تأثیر آموزش راهبردهای تبادلی، ارائۀ بازخورد مؤثر و تأثیر به‌کارگیری ترکیبی این دو شیوه در بهبود و ارتقای عملکرد درک‌مطلب دانش‌آموزان پایۀ پنجم است که در قالب طرح آمیختۀ پیچیده با دو عامل بین‌آزمودنی «نوع آموزش و جنسیت» و یک عامل درون‌آزمودنی «آزمون» انجام شده است. جامعۀ پژوهش دربردارندۀ دانش‌آموزان دختر و پسر پایۀ پنجم شهر اراک بوده‌ است که با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ایْ هشت مدرسه و از هر مدرسه یک کلاس (درمجموع چهار کلاس دختران و چهار کلاس پسران) برای نمونه انتخاب شدند. عملکرد درک‌مطلب با استفاده از سؤال‌های قابل انتشار مطالعۀ پرلز 2016 اندازه‌گیری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان تأیید شد و ضریب پایایی، با محاسبۀ آلفای کرونباخ، 83/0 به‌دست ‌آمد.
پس از اجرای پیش‌آزمون، در دوازده جلسه، به معلمان کلاس‌های مشارکت‌کننده آموزش‌های لازم داده شد. آن‌ها به مدت ده هفته، بر اساس دستورالعمل هر شیوه، به آموزش دانش‌آموزان پرداختند و گروه کنترل به شیوۀ رایج مدارس آموزش دید. سپس همۀ دانش‌آموزان در پس‌آزمون و شش هفته بعد در آزمون پیگیری شرکت کردند. داده‌ها با روش تحلیل واریانس دوعاملی با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. نتایج نشان داد که هر سه شیوۀ آموزشی به‌‌کارگرفته‌شده تأثیر معناداری در بهبود عملکرد درک‌مطلب دانش‌آموزان داشته است (0001/0>P). با توجه به معناداری اثر متقابل میان شیوه‌های آموزش و جنسیت (05/0>P)، جنسیت دانش‌آموزان در عملکرد درک‌مطلب آن‌ها تأثیر نداشته (179/0=P)، اما شیوۀ آموزش ترکیبی تأثیری شگرف در عملکرد دختران داشته است. نتایج آزمون پیگیری نشان داد که تداوم اثربخشی شیوه‌های به‌کار‌گرفته‌شده پذیرفتنی بوده است و تفاوت معناداری میان نمرات پس‌آزمون و پیگیری وجود نداشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing the effect of teaching transactional strategies, providing effective feedback and common practice on students’ reading comprehension

نویسندگان [English]

  • Alirezā Mirzākhāni 1
  • Alirezā kiāmanesh 2
  • Hādi Kerāmati 3
1 PhD in Educational Psychology at Khārazmi University, Tehran, Iran
2 (PhD), Khārazmi University, Tehran, Iran
3 (PhD), Khārazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study was conducted with the aim of investigating and comparing the effect of transactional strategies, providing effective feedback and using a combination of these two methods on improving the comprehension performance of the fifth-grade students as a complex mixed design with two inter-subject factors “type of education and gender” and an intra-subject factor “test”. The research population included Arāk city fifth grade male and female students and the research sample was selected by multi-stage cluster sampling method from 8 schools and one class from each school (all in all four classes of females and 4 classes of males). Comprehension performance was measured using the publishable questions of PIRLS 2016 study. The validity of the instrument was confirmed by experts and the reliability coefficient was obtained 0.83 by calculating Cronbach's alpha. After conducting the pre-test, the necessary training was provided for the teachers of the participating classes in 12 sessions. They instructed students for 10 weeks according to the instruction of each method, and the control group was instructed using the conventional method of schools. Then, all students participated in the post-test and 6 weeks later in the follow-up test. Data were analyzed by two-factor analysis of variance with repeated measures. The results showed that all three applied instructional methods had a significant effect on improving students’ comprehension performance (p<0.0001). Significance of the interaction between teaching methods and gender (P<0.5) showed that although students’ gender did not affect their comprehension performance (p=0.179), but the combined teaching method had an enormous effect on females’ performance. The results of follow-up test showed that the continuity of effectiveness of the applied methods was acceptable and the scores of post-tests and follow-up ones were not significantly different.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Instructing Transactional Strategies of Reading
  • feedback
  • reading comprehension
  • Reading Literacy
  • Pirls Study
برزگری، صغری، نشاط‌دوست، حمیدطاهر و مولوی، حسین. (1382). بررسی میزان تأثیر آموزش تبادلی راهبردها بر بهبود درک مطلب. مجلۀ روانشناسی، 7(3)،
حسن‌زاده بارانی کرد، سودابه. (1396). نقش فعالیت‌های حمایتی والدین بر عملکرد سواد خواندن دانش‌آموزان: آزمون برابری مدل‌ها برحسب جنسیت. دوفصلنامۀ مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی. 6(11).132-104.
حسنی، مهدی. (1397). بررسی مقایسه‌ای سواد خواندن با استفاده از روش‌های تدریس مشارکتی همیاری و سنتی. مجلۀ دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی. 1(3).82-66.
دانای طوس، مریم. (1389). تبیین هدفها و مؤلفههای آموزش مهارتهای ادراکی و تولیدی زبـان (گـوشدادن، خواندن، سخنگفتن و نوشتن) در برنامۀ درسی زبان ملی در دورههای مختلف تحصیلی آموزش‌وپرورش ایران (طرح پژوهشی). سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشـی.
دانش‌پژوه، زهرا. (1379). سنجش ملی پیشرفت تحصیلی زبان فارسی. پژوهشکدۀ تعلیم‌وتربیت.
دانش‌پژوه، زهرا. (1389). ارزشیابی از برنامۀ درسی فارسی دورۀ راهنمایی. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
رنجبران، فاطمه و علوی، سیدمحمد. (1396). سنجش تشخیصی شناختی آزمون خواندن و درک مفاهیم برای بازخورد تشخیصی تکوینی. پژوهش‌‏های زبانشناختی در زبان‏های خارجی. 6(2)، 342-321.
کبیری، مسعود؛ کریمی، عبدالعظیم و بخشعلی‏زاده، شهرناز. (1396). یافته‌های مطالعۀ پرلز ۲۰۱۶، آموزش و یادگیری خواندن در سطح ملی و بین‌الملل. انتشارات مدرسه.
کریمی، عبدالعظیم؛ بخشعلی‏زاده، شهرناز؛ کبیری، مسعود و کاشفی معصومه. (1397). مجموعه داستان‌ها و سؤال‌های (قابل انتشار) پرلز PIRLS و پرلز لیترسی PIRLS Literacy 2016؛ به همراه کلید و راهنمای تصحیح و نمره‌گذاری پرلز و پرلز لیترسی 2016. مرکز ملی مطالعات تیمز و پرلز. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
کیامنش، علیرضا و حسنی، محمد. (1392). راهنمای معلم در اجرای ارزشیابی کیفی (توصیفی). شرکت چاپ و نشر کتاب‏های درسی ایران.
گیلک، عبدالامیر؛ مکتبی، غلامحسین؛ شهنی‌ییلاق، منیجه و امیدیان، مرتضی. (1397). رابطۀ علّی عوامل خانوادگی و سواد خواندن دانش‌آموزان پایۀ چهارم ابتدایی کشور با میانجیگری ارزش‌گذاری به خواندن و عادات مطالعۀ دانش‌آموزان (بر اساس داده‌های پرلز ۲۰۱۱) . فصلنامۀ علمی پژوهشی خانواده و پژوهش. ۱۵(۳). ۷۱-۹۶.
موسوی، ستاره و باجلان، نجیمه. (1399). تعیین تأثیر عوامل درونی و بیرونی آموزشی بر سواد خواندن دانش‌آموزان. پویش در آموزش علوم‌انسانی. 5(19). 28-21.
 
Afflerbach, P., & Cho, B-Y. (2017). Identifying and Describing Constructively Responsive Comprehension Strategies in New and Traditional Forms of Reading. In Israel, E. S. & Duffy, G. G. (Eds.), Handbook of research on reading comprehension (2nd ed.) (pp. 69–91). New York. NY: Guilford.
Auletto, K. C., & Sableski, M.-K. (2018). Selecting a Reading Intervention Program for Struggling Readers: A Case Study of an Urban District. International Journal of Educational Reform27(3), 234–252. https://doi.org/10.1177/105678791802700301
Bhagat, K., & Spector, J. (2017). Formative Assessment in Complex Problem-Solving Domains: The Emerging Role of Assessment Technologies. Journal of Educational Technology & Society, 20(4), 312-317. http://www.jstor.org/stable/26229 226
Black, P. J., & William, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles Policy and Practice, 5, 7-74. DOI: 10.1080/0969595980050102
Braund, H., & DeLuca, C. (2018). Elementary students as active agents in their learning: an empirical study of the connections between assessment practices and student metacognition. The Australian Educational Researcher, 45(1), 65–85.
Brookhart, S. M. (2017) How to Give Effective Feedback to Your Students (2nd ed). ASCD.
Carlson, S. E., Seipel, B., & McMaster, K. (2014). Development of a new reading comprehension assessment: Identifying comprehension differences among readers. Learning and Individual Differences32, 40-53‏. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2014.03.003
Carvalho, C., Santos, J., Conboy, J., & Martins, D. (2014). Teachers’ Feedback: Exploring Differences in Students’ Perceptions. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 159 169-173. https://doi.org/ 10.1016/j.sbspro.2014.12.351
Catts, H. W., & Kamhi, A. G. (2017). Prologue: Reading comprehension is not a single ability. Language, Speech, and Hearing Services in Schools48(2), 73-76.‏ https://doi.org/10.1044/ 2017_LSHSS-16-0033
Chamberlain, M. C., & Medina, E. J. (2020). A case of being the same? Australia and New Zealand’s reading in focus. Australian Journal of Education64(3), 243-263.‏ https://doi.org/10.1177/0004944120953235
Council of Chief State School Officers. (2018). Revising the Definition of Formative Assessment. https://ccsso.org/sites/default/files/201806/Revising%20the%20Definition%20of%20Formative%20Assessment.pdf
Fisher, D., Frey, N., & Hattie, J. (2016). Visible learning for literacy, grades K-12: Implementing the practices that work best to accelerate student learning. Corwin.
Gavelek, J., & Bresnahan, P. (2017). Ways of Meaning Making: Sociocultural Perspectives on Reading. In Israel, E. S. & Duffy, G. G. (Eds.), Handbook of research on reading comprehension (2nd, pp. 140–177). Guilford.
Graves, M. F. & Liang, L. A. (2015). Four Facets of Reading Comprehension Instruction in the Middle Grades, Middle School Journal, 39(4), 36-45, https://doi.org/10.1080/00940771.2008.11461643
Gray, S. (2017). Introduction to the clinical forum: Reading comprehension is not a single ability. Language, speech, and hearing services in schools48(2), 71-72.‏ https://doi.org/10.1044/2017_LSHSS-16-0080
Harlaar, N., Dale, P. S., & Plomin, R. (2007). From learning to read to reading to learn: Substantial and stable genetic influence. Child Development78(1), 116-131.‏ DOI: 10.1111/j.1467-8624.2007.00988.x
Hattie, J., & Clarke, S. (2018). Visible Learning: Feedback. Routledge.
Hattie, J., Gan, M., & Brooks, C. (2016). Instruction based on feedback. In R. E. Mayer & P. A. Alexander (Eds.), Handbook of research on learning and instruction (2nd ed., pp. 290-324). New York, United States: Taylor and Francis.
Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81–112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
Holinger, M., & Kaufman, J. (2018). The Relationship between Creativity and Feedback. In A. Lipnevich & J. Smith (Eds.), The Cambridge Handbook of Instructional Feedback (Cambridge Handbooks in Psychology, pp. 575-588). Cambridge University Press.doi:10.1017/ 9781316832134.028
Mullis, I. V., Martin, M. O., Foy, P., & Hooper, M. (2017). ePIRLS 2016: International Results in Online Informational Reading. International Association for the Evaluation of Educational Achievement.‏ (PIRLS). Boston College.
Ness, M. M. (2016). Reading comprehension strategies in secondary content area classrooms: Teacher use of and attitudes towards reading comprehension instruction. Reading Horizons, 55(1), 58-84.
Paris, G. S., & Hamilton, E. E. (2017). The Development of Children’s Reading Comprehension. In Israel, E. S. & Duffy, G. G. (Eds.), Handbook of research on reading comprehension (2nd ed, pp. 32–53). Guilford.
Parkes, M., & Fletcher, P. (2017). A longitudinal, quantitative study of student attitudes towards audio feedback for assessment. Assessment & Evaluation in Higher Education, 42(7), 1046-1053, DOI: 10.1080/02602938.2016.1224810
Pressley, M. (2002). Comprehension strategies instruction. In C. C. Block & M. Pressley (Eds.), Comprehension instruction: Research based best practices (pp. 11–27). New York: Guilford.
Pressley, M., & Gaskins, I. W. (2006). Metacognitively competent reading comprehension is constructively responsive reading: how can such reading be developed in students? Metacognition and Learning, 1(1), 99–113. doi:10.1007/s11409-006-7263-7
Rakoczy, K., Pinger, P., Hochweber, J., Klieme, E., Schütze, B., & Besser, M. (2019). Formative assessment in mathematics: Mediated by feedback's perceived usefulness and students' self-efficacy. Learning and Instruction, 60(1), 154-165. http://dx.doi.org/10.1016/ j.learninstruc.2018.01.004
Raphael, E. M., George, M. A., Weber, C. M., & Nies, A. (2017). Approaches to Teaching Reading Comprehension. In E. S. Israel and G. G. Duffy (Eds.), Handbook of research on reading comprehension (2nd ed, pp. 449–469). Guilford.
Rennie, J. A. (2016). Rethinking reading instruction for adolescent readers: The 6R's. Australian Journal of Language and Literacy39(1), 42- 53. http://link.galegroup.com.ezproxy.lib.monash. edu.au/apps/doc/A445983112/AONE?u=monash&sid=AONE&xid=e51cdae9
Sadler, R., (2010). Beyond feedback: Developing student capability in complex appraisal. Assessment and Evaluation in Higher Education, 35(5), 535–550. DOI: 10.1080/02602930903541015
Saunders, R. (2014). Improving student performance through enhanced feedback. The International Journal of Management Education12(2), 167-176.‏ https://doi.org/10.1016/j.ijme. 2013.02.003
Smith, J., & Lipnevich, A. (2018). Instructional Feedback: Analysis, Synthesis, and Extrapolation. In A. Lipnevich & J. Smith (Eds.), The Cambridge Handbook of Instructional Feedback (Cambridge Handbooks in Psychology, pp. 591-603). Cambridge: Cambridge University Press.doi:10.1017/ 9781316832134.028
Snow, C. E. (2018). Simple and Not-So-Simple Views of Reading. Remedial and Special Education39(5), 313–316. https://doi.org/10.1177/0741932518770288
Zemack-Rugar, Y., Corus, C., & Brinberg, D. (2018). The Academic Response-to-Failure Scale: Predicting and Increasing Academic Persistence Post-Failure. Journal of Personality and Social Psychology, 93, 927-939. https://doi.org/10.1177/0273475319826628.