رابطة نظر و عمل در فرایند برنامه‌‏ریزی ‏درسی: تجربه‌ای بومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام دانشگاه تربیت مدرس

2 دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه علامه طباطبایی

3 دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی

4 استادیار، گروه سلامت و تربیت بدنی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

10.22034/jei.2021.285005.1911

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی فرایند برنامه‌‏ریزی درسیِ مدیران و کارشناسان سازمان پژوهش و برنامه‌‏ریزی آموزشی بر اساس اسناد تحولی بود. تحلیل‌ها با روشِ داده‌بنیاد و تحلیل محتوای کیفیِ داده‌‏ها به شیوة استقرایی انجام گرفت. برای بررسیِ داده‏‌ها کل متنِ پیاده‌شده از فایل‌‏های صوتی و خودزیست‌نگارها مطالعه و استخراج شدند. کدگذاری و طبقه‏‌بندی کدها با استفاده از نرم‌افزار مکس‏‌کیودا و مشارکت همتایان انجام شد. تحلیل یافته‌‏ها نشان داد مدیران و کارشناسان در برنامه‌‏ریزی درسی نیازمندِ فرصت‌‏هایی برای درک و تفسیر گزاره‌‏های فلسفی‌اند. در انطباق متقابل، مدیران رفته‌رفته با تغییر در انگاره‏‌ها، نقش‌‏ها و رفتارها روبه‌رو هستند. آن‌ها طی این فرایند از مقاومت به پذیرش و مشارکت؛ از تردید به یادگیری؛ از تکیه بر تجارب به تلاش برای یافتن پاسخ؛ از تکیه بر انگاره‌های ذهنی موجود به ایجاد چالش برای کسب تجربه؛ از طرح مسئله‌های جدید به یافتن پاسخ و تولید دانش فنی؛ و از نگاه کاهش‌گرایانه به دیدگاه کل‌نگر و انتقال بار معنایی اسناد تحولی به لایه‏‌های عرصة عمل حرکت کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship between theory and practice in the curriculum planning process: A native experience

نویسندگان [English]

  • Mahmood Mehrmohammadi 1
  • Ameneh Ahmadi 2
  • Negār Elhāmiyān 3
  • Fāteme Zahrā Ahmadi 4
1 (PhD), Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 PhD in Curriculum Planning, Allameh Tabatabai University
3 (PhD), Khārazmi University, Tehran, Iran
4 (PhD), Organization for Educational Research and Planning, Tehran, Iran
چکیده [English]

This research aimed at studying the curriculum planning process by the managers and experts of the Organization for Educational Research and Planning based on the transformational documents. It was a qualitative study with grounded theory design and the qualitative content analysis of the data has been done inductively. When investigating the data, the entire transcribed text was studied and extracted from the audio files and autobiographies. Coding and classification of codes were done using Max QDA software and the participation of peers. Analysis of the findings showed that managers and experts in the curriculum planning need opportunities to understand and interpret the philosophical propositions, in mutual agreement. Managers gradually experience changes in the ideas, roles, behaviors and during this process they move from resistance to acceptance and participation; from hesitation to learning; from relying on experiences to trying to find the answers; from relying on the existing mental imagery to challenge the experience; from presenting the new problems to finding answers and producing technical knowledge; and from a reductionist point of view, they could move to the holistic view and transfer the semantic burden of the transformational documents to the layers of the field of action.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transformational Documents
  • Curriculum Planning
  • Objectives of the Educational Courses
  • Theory and Practice
احمدی،‌ آمنه.، مهرمحمدی، محمود.، ملکی، حسن.، صادقی، علیرضا و طاهری، مرتضی. (1399). تحلیلی بر صورت‌بندی اهداف در نظام آموزشی ایران. فصلنامة تعلیم‌وتربیت، 36(3)، 70-51.
احمدی، فاطمه زهرا. (1395). طراحی برنامه سواد سلامت برای دانشجو معلمان بر اساس رویکرد گفت و شنودی و تعیین اثر بخشی آن [پایان‌نامة دکتری منتشرنشده]. دانشگاه تربیت مدرس.
استراس، انسلم و کوربین، جولیت. (1393). اصول روش تحقیق کیفی (ترجمة بیوک محمدی). پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. (اصل اثر در سال 2006 به چاپ رسیده است).
خلخالی، مرتضی. (1385). آسیب شناسی نظام برنامه‏ریزی درسی ایران و راهبردهایی برای اصلاح آن. انتشارات سوگند.
فنستر ماخر، گری و سولتیس، جوناس. (1390). رویکردهای تدریس (ترجمة احمدرضا نصر، هدایت اله اعتمادزاده (دریکوند)، محمدرضا نیلی و فریدون شریفیان). انتشارات مهر ویستا. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی 2004). 
صافی، احمد. (1391). آموزش‌وپرورش ایران در صد سال گذشته. رشد آموزش راهنمایی تحصیلی، 18(2)، 48- 64.
مرادی دولیسکانی، مرتضی و محمدی مهر، مژگان. (1399). بررسی ارتباط بین اخلاق حرفه‌ای و کیفیت تدریس در بین اساتید دانشگاه علوم پزشکی ارتش. دوماهنامة علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۱۳(۳)، ۱۵۰-۱۴۳.
مهرمحمدی، محمود. (1377). ترکیب بهینه برای تصمیم گیرندگان در فرایند تدوین برنامة درسی. مجلة علوم انسانی دانشگاه الزهرا، 7(24 و 25)، 150-137.
محمدزاده صدیق، انلدار. (1389). سندی برای آیندگان، گفت‌و‏گو با محمودمهر محمدی استاد دانشگاه و عضو کمیتة طراحی سند ملی آموزش‌وپرورش. مجلة رشد مدیریت، (70)، 8-4.
مهرمحمدی، محمود. (1392). تاملی بر مقولة تولید و تدوین برنامة درسی با تأکید بر اندیشة آیزنر: مأموریت منسوخ یا معتبر در رشتة برنامة درسی؟ دوفصلنامة رویکردهای نوین آموزشی، 8(1)، 1- 20.
موسی‏پور، نعمت‌الله. (1391). رویکرد تغییر در نظام آموزش‌وپرورش و برنامة درسی ایران: از رویکرد مهندسی تا رویکرد فرهنگی. ‏راهبرد فرهنگ، 5(17 و 18)، 273-243.
Stabback, P. (2016). What Makes a Quality Curriculum? Current and Critical Issues in Curriculum and Learning. UNESCO International Bureau of Education.
Bruner, J. (1963). Structures in learning. In G. Hass (Ed.), Curriculum planning: A new approach (5th ed., pp. 243-267). Allyn & Bacon.
Bruner, J. (1977). The process of education. Harvard University Press.
Efland, A. D. (1995). The spiral and the lattice: Changes in cognitive learning theory with implications for art education. Studies in art education, 36(3), 134-153.
Eisner, E. W. (1994). The educational imagination: On the design and evaluation of school programs. Macmillan
Frean, A., Yobbo, Y., & Duncan, I. (2007, August 15) A-level students unable to write essays. The Times,  9.
Fullan, M., Hopkins, D., & Spillane, J. P. (2008). Curriculum implementation and sustainability. In F. M. Connelly, M. Fang He & J. Phillion (Eds), The Sage handbook of curriculum and instruction (pp. 113-122). SAGE.
Fullan, M. (2001). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.
Goodland, J. I. (1994). Educational renewal: Better teachers, better schools. Jossey-Bass.
Hirsch, E. D (2007) The knowledge deficit. Houghton Mifflin.
Hurlimann, A., March, A., & Robins, J. (2013). University curriculum development–stuck in a process and how to break free. Journal of Higher Education Policy and Management, 35(6), 639-651.
Kelly. V. (2004). The curriculum theory and practice (15nd end). SAGE
Kennedy, C. (1996). Teacher roles in curriculum reform. English Language Teacher Education and Development, 2(1), 77-88.
Martin, A., J., & Marsh, H., W. (2009). Academic resilience and academic buoyancy: multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes correlates and cognate constructs. Oxford Review of Education, 35(3), 353-370
McKernan, J. (2007). Curriculum and imagination: Process theory, pedagogy and action research. Routledge.
Neuendorf, K. A. (2002). The content analysis guidebook. sage.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020). Curriculum reform: a literature review to support effective implementation oecd (Working Paper No.239). www.oecd.org/edu/workingpapers
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020) Curriculum (re)design:  A series of thematic reports from the OECD Education 2030 project. https://www.oecd.org/education/2030-project/
Short, E. C. (1983). The forms and use of alternative curriculum development strategies: Policy implications. Curriculum inquiry, 13(1), 43-64.
Schwab, J. J. (1983). The practical 4: Something for curriculum professors to do. Curriculum inquiry, 13(3), 239-265.   
Stinson, M. T. (2016). The shifting sands of curriculum development. A case study of the development of the years 1 to 10. The Arts Curriculum for Queensland Schools.
van den Akker, J. (2006). Curriculum development re-invented: evolving challenges for SLO. In J. Letschert (Ed.), Curriculum development re-invented: Proceedings of the invitational conference on the occasion of 30 years SLO 1975-2005 Leiden (pp. 16-31). Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO).
Walker, D. F. (1971). A naturalistic model for curriculum development. The School Review, 80(1), 51-65.
Walker, D. F. (2003). Fundamentals of Curriculum: Passion and Professionalism (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.
Waugh, R., & Godfrey, J. (1995). Understanding teachers′ receptivity to system-wide educational change. Journal of Educational Administration, 33(3), 38-54.
Zais, R. S. (1976). Curriculum: Principles and foundations. Ty Crowell.
Zhang, Y., & Wildemuth, B. M. (2009). Qualitative analysis of content. In B. Wildemuth (Ed.), Applications of social research methods to questions in information and library science (pp. 308–319). Libraries Unlimited.