مدرسه فاضل و معلم شهروند آزمون یک الگو با میانجیگری نگرش های شغلی معلمان در دبیرستان های کلان شهر کرج

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت دانشگاه خوارزمی

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشتة مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

در مدارسی که سهم بالایی از فضیلت سازمانی در آن ها وجود دارد، معلمان اشتیاق بیشتری به بروز دادن رفتارهای شهروندی سازمانی دارند، اما در این بین متغیرهای مهمی میانجیگری می کنند. این پژوهش با استفاده از پژوهش های گذشته الگوی مفروضی را با میانجیگری دو متغیر نگرش شغلی مهم تدوین و آزمون کرده است. برای آزمون این الگو 503 معلم شاغل در دبیرستان های کلان شهر کرج پرسش نامه های روا و پایای فضیلت سازمانی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی را پاسخ دادند. الگوی مفروض با استفاده از تحلیل مسیر آزمون شد. نتایج نشان داد که این الگو گرچه برازش مناسبی با داده ها دارد، اما در آن تأثیر مستقیم فضیلت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی معلمان معنادار نیست. پس از حذف این اثر، آزمون الگوی اصلاح شده نشان داد که این الگو برازش بهتری با داده ها دارد. در این الگو فضیلت سازمانی صرفاً با میانجیگری رضایت شغلی و تعهد سازمانی اثر غیرمستقیم و معناداری بر رفتار شهروندی سازمانی معلمان دارد. این مقاله ضمن تأکید بر نقش مهم فضیلت سازمانی در تحریک معلمان به بروز رفتار شهروندی، نقش واسطه ای و مهم نگرش های شغلی را خاطرنشان می کند. مخاطب یافته های این پژوهش، بیشتر، مدیر مدرسه به عنوان اساسی ترین عامل در تقویت فضیلت سازمانی مدارس می باشد.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

School virtuous and citizen teacher: Testing a model through the mediating role of teachers’ job attitudes in Karaj high schools

نویسندگان [English]

  • Hassanrezā Zeinābadi 1
  • Sarā Ābedi Kooshki 2
1 (PhD), Khārazmi University (corresponding author)
2 MA in Educational Administration, Khārazmi University
چکیده [English]

In schools with high range of organizational virtuousness, teachers have more enthusiasm towards organizational citizenship behaviors. Some important variables have mediating role in this process. Through the mediating role of the two important job attitudes, this research developed a hypothesized model using previous studies. 503 teachers in Karaj high schools responded to the valid and reliable questionnaires including organizational virtuousness, job satisfaction, organizational commitment and organizational citizenship behavior questionnaires. The hypothesized model was tested using path analysis. The results showed that although this model was well fitted with data, but the direct impact of the organizational virtuousness on the teachers’ organizational citizenship behavior was not significant. After removing this effect, the test of the modified model showed that it is well fitted with the data. In this model, organizational virtuousness with the mediating role of job satisfaction and organizational commitment has only indirect and significant effect on the teachers’ organizational citizenship behavior. This paper emphasizes the important role of organizational virtuousness in the teachers’ organizational citizenship behaviors and the mediating role of job attitudes in that process. The audience of these findings is generally the school principal, as a fundamental factor in promoting school’s organizational virtuousness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Virtuousness
  • Job Satisfaction
  • organizational commitment
  • organizational citizenship behavior
  • teacher

خشوعی، مهدیه سادات؛ و نوری، ابوالقاسم. (1392). ساختار عاملی فضیلت سازمانی و نقش رفتار شهروندی سازمانی در آن. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 14(4)، 26-34.

زارعی متین، حسن؛ الوانی، سید مهدی؛ جندقی، غلامرضا و احمدی، فریدون. (1381). ارائة مدل جامع عوامل مؤثر بر رفتار شهروندی سازمانی مطالعه موردی کارکنان شرکت ملی نفت ایران. مدیریت دولتی، 4(5)، 49-60.

زینآبادی، حسن رضا. (1388). رفتار شهروندی سازمانی، خشنودی شغل و تعهد به مدرسه: آیا تفاوت معناداری میان معلمان زن و مرد وجود دارد؟ تحقیقات زنان، 3(1)، 4-27.

زینآبادی، حسن رضا. (1389). نقش نگرشهای شغلی در رفتار شهروندی سازمانی معلمان: آزمون و مقایسه الگوهای ساختاری. تازهها و پژوهشهای مشاوره، 9(36)، 54-29.

زینآبادی، حسن رضا؛ بهرنگی، محمدرضا؛ نوهابراهیم، عبدالرحیم و فرزاد، ولیاله. (1387). رفتار شهروندی سازمانی معلمان: تحلیلی بر ماهیت، اهمیت، روششناسی پژوهش، پیشایندها و پسایندها. نوآوریهای آموزشی، 7(28)، 75-110.

شکوری، حمید. (1385). بررسی رابطة میان رضایت شغلی و تعهد سازمانی معلمان مقطع ابتدایی آموزشوپرورش. پژوهشهای تربیتی، 7، 51-78.

عباس زادگان، سید محمد. (1384). مدیریت بر سازمانهای ناآرام (چاپ سوم). تهران: انتشارات کویر.

کوهستانی، حسینعلی و شجاعیفر، حبیباله. (1380). رابطه رضایت شغلی مدیران دانشکدهها با تعهد سازمانی آنان در دانشگاه فردوسی مشهد. مجلة دانش و توسعه، 13، 11-26.

مشبکی اصفهانی، اصغر و رضایی، زینب. (1393). بررسی تأثیر فضیلت سازمانی و تعلق کاری بر تعهد سازمانی. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 73، 1-23.

Bowling, A., & Ebrahim, S. (2005). Handbook of health research methods: investigation, measurement and analysis. McGraw-Hill.

Cameron, K. S., Bright, D., & Caza, A. (2004). Exploring the relationship between organizational virtuousness and performance. American behavioral scientist, 47(6), 1-24.

DiPaola, M. F., & Hoy, W. K. (2005). School characteristics that foster organizational citizenship behavior. Journal of School Leadership, 15(4), 387-406.

Emmons, R. A. (2003). Acts of gratitude in organizations. In K. S. Cameron, J. E. Dutton, & R. E. Quinn (Eds.), Positive organizational scholarship: Foundations of a new discipline (pp. 81–93). San Francisco: Berrett-Koehler.

Fabian, O. (2012). Are good morals often reciprocated: perceptions of organizational virtuousness and optimism as predictors of work engagement? Asian Journal of Social Science and Humanities, 1(3), 188-198.

Fernando, M., & Almeida, S. (2012). The organizational virtuousness of strategic corporate social responsibility: A case study of the Sri Lankan family owned enterprise MAS holding. European Management Journal, 30(6), 564-576.

Gaertner, S. (1999). Structural determinants of job satisfaction and organizational commitment in turnover models. Human Resource Management Review, 9(4), 479-493.

Gavin, J. H., & Mason, R. O. (2004). The virtuous organization: The value of happiness in the workplace. Organizational Dynamics, 33(4), 379-392.

LePine, J. A., Erez, A., & Johnson, D. E. (2002). The nature and dimensionality of organizational citizenship behavior: A critical review and meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(1), 52-65.

Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In Dunnette, M.D. (Ed.), Handbook of Industrial and Organizational Psychology (pp. 1297-1349). Chicago: Rand McNally.

Mathieu, J. L. (1991). A cross-level no recursive model of the antecedents of organizational commitment and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 76(5), 607-618.

McCullough, M. E. (2000). Forgiveness as human strength: Theory, measurement, and links to well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 43-55.

Meyer, J. P., & Herscovitch, L. (2001). Commitment in the workplace: Toward a general model. Human Resource Management Review, 11(3), 299-326.

Mowday, R., Steers, R., & Porter, L. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 224–247.

Nguni, S., Sleegers, P., & Denessen, E. (2006). Transformational and transactional leadership effects on teachers’ job satisfaction, organizational commitment, and organizational citizenship behavior in primary schools: the Tanzanian case. School Effectiveness and School Improvement, 17(2), 145–177.

Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of Management, 26(3), 513-563.

Powell, M. D., & Meyer, P. J. (2004). Side–bet theory and three component model of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 65(1), 157-177.

Rego. A., Riberiro. N., Cunha. M. P., & Jesunio. J. C. (2011). How happiness mediates the organizational virtuousness and affective commitment relationship. Journal of Business Research, 64(5), 524- 532.

Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling. Mahwah, NJ: Erlbaum and Associates.

Shann, M. H. (1998). Professional commitment and satisfaction among teachers in urban middle schools. Journal of Educational Research, 92(2), 67-74.

Sh in, H. S., & Reyes, P. (1991). Teacher commitment and job satisfaction: Which comes first? Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, Chicago.

Somech, A., & Drach-Zahavy, A. (2000). Understanding extra-role behavior in schools: The relationships between job satisfactions, sense of efficacy, and teachers extra-role behavior. Teaching and Teacher Education, 16(5-6), 649-659.

Srivastava, A. K. (2008). Effect of perceived work environment on employees’ job behaviour and organizational effectiveness. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 34(1), 47-55.

Testa, M. R. (2001). Organizational commitment, job satisfaction and effort in the service environment. The Journal of Psychology, 135(2), 226-236.

Vandenberg, R. J., & Lance, E. (1992). Examining the causal order of the job satisfaction and organizational commitment. Journal of Management, 18(1), 153-167.

Weiss, D. J., Dawis, R. V. England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Minneapolis: University of Minnesota.