تبیین الگوی تدریس خلاق مبتنی بر اصول ریزوماتیک ژیل دلوز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا فلسفه تعلیم ‌‌وتربیت دانشگاه شاهد تهران

2 دانشیار گروه برنامة درسی، دانشگاه شاهد تهران

3 استاد گروه فلسفه تعلیم‌‌وتربیت دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشیار گروه فلسفه تعلیم‌‌وتربیت، دانشگاه شاهد تهران

چکیده

تغییر و توسعة روزافزون فناوری، نظام‌های آموزشی را تحت تأثیر قرار داده و برای هماهنگی با این تغییرات معلمان باید در روش‌های آموزشی خود تجدیدنظر کنند. باید روش‌هایی را به کار گیرند که فراگیرندگان را به تفکر وادارند و به‌سوی اندیشه‌ورزی سوق دهند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی «تدریس خلاق» مبتنی بر اصول ریزوماتیک ژیل دلوز است. روش‌های پژوهش تحلیل مفهومی، استنتاجی، متناسب با هدف‌های پژوهش انتخاب شده‌اند. تدریس خلاق به شاگردان کمک می‌کند از قالب‌های فکری عادی رایج رهایی یابند و به چشم‌اندازهای جدیدی برای ساخت دانش، حل مسائل و موضوع‌های جدید در رشته‌های گوناگون دست یابند. تدریس خلاق به آزادی، تجربه، خطرپذیری، انعطاف‌پذیری، فوریت و نداشتن تعصب نیاز دارد و به‌عنوان موضوعی ابتکاری در نظر گرفته می‌شود. از سوی دیگر، اصول ریزوماتیک عبارت‌اند از: اتصال، ناهم‌گونی، چندگانگی، گسست نادلالت‌گر، نقشه‌نگاری از فرایندهای ضروری برای ارائة الگوی تدریس خلاق در آموزش‌وپرورش. این اصول بر همکاری، گفت‌وگو، مشارکت، نوآوری در برنامه‌های درسی، و آموزش و یادگیری فعال تأکید دارند. هدف این اصول تحریک تفکر انتقادی، ایجاد فرصت‌هایی برای تغییر روش‌های تدریس، و همچنین ایجاد تغییرات در هستی‌شناسی معلمان و الهام به آموزگاران و دانش‌آموزان برای درک و تجدیدنظر در رویه‌های معمول آن‌هاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the creative teaching pattern based on the rhizomatic principles of Gilles Deleuze

نویسندگان [English]

  • Ali Abdolahyar 1
  • Mahdi Sobhāni Nejād 2
  • Seyyed Mahdi Sajjādi 3
  • Mohsen Farmahini Farāhāni 4
1 PhD Candidate in Philosophy of Education, Shāhed University, Tehrān, Irān
2 (PhD), Shāhed University, Tehran, Iran
3 (PhD), Tarbiat Modares University, Tehrān, Irān
4 (PhD), Shāhed University, Tehrān, Irān
چکیده [English]

The change in the development of technology affects educational systems and, in order to coordinate with these changes, teachers must review their teaching methods and use the methods that encourage learners to think and move towards thinking. The purpose of this research was to explain creative teaching pattern based on the rhizomatic principles of Gilles Deleuze. The research methods of conceptual analysis and inference have been selected in accordance with two research questions. Creative teaching helps students to get rid of commonly used conventional forms of thinking and reach new perspectives for building knowledge and solve new problems in a variety of disciplines. Creative teaching requires freedom, experience, risk-taking, flexibility, urgency and lack of bias and is considered an innovative topic. Rhizomatic principles of connection, heterogeneity, multiplicity, asignfying Rupture, cartography are essential processes for presenting creative teaching patterns in education. These principles emphasize collaboration, dialogue, participation, innovation in curricula, education and active and participatory learning. The purpose of these principles is to stimulate critical thinking, opportunities to change teaching methods, as well as to make changes in the ontology of teachers and inspiration for teachers and students to understand and revise their usual practices.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creative Teaching
  • Education
  • Gilles Deleuze

آزادمنش، معصومه و ترکیان تبار، منصور. (1396). تدریس خلاق و تأثیر آن در موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان. سومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی، شیراز.

ایمان زاده، علی. (1387). بررسی مبانی و پیامدهای تربیتی دیدگاه معرفت‌شناختی ژیل دلوز و نقد آن بر اساس معرفت شناسی صدرایی (پایان‌نامة منتشرنشده دکتری). دانشگاه تربیت مدرس تهران.

باقری، خسرو؛ سجادیه، نرگس و توسلی، طیبه. (1389). رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم‌‌وتربیت. تهران: نشر پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

پادروند، نادر. (1392). تأثیر آموزش فلسفه برای کودکـان بـر خلاقیـت (پایان‌نامة منتشرنشدة کارشناسی ارشـد). دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب.

جبلی آده، پریچهر و سبحانی، عبدالرضا. (1391). تأثیر به‌کارگیری روش تدریس خلاق بر خلاقیت دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی استان گلستان در سال تحصیلی 91-90. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2(4)، 166-147.

حسینی، افضل السادات. (1392). یادگیری خلاق، کلاس خلاق: شیوه‌های عملی در پرورش خلاقیت. تهران: انتشارات مدرسه.

حسینی، افضل السادات. (1394). ماهیت خلاقیت و شیوه‌های پرورش آن. مشهد: انتشارات به نشر.

سجادی، سید مهدی و ایمان‌زاده، علی. (1388). بررسی و تبیین فضای ریزوماتیک و دلالت‌های آن در برنامة درسی. فصلنامة مطالعات برنامة درسی، 3(12)، 70-48.

سجادی، سید مهدی و باقری نژاد، زهره. (1390). رویکرد ریزوماتیک به معرفت و نقد چالش‌های آن برای تربیت اسلامی (از منظر ملاحظات معرفت‌شناختی رئالیسم انتقادی). مجلة تربیت اسلامی، 6(13)، 144-123.

سجادی، سید مهدی و ایمان زاده، علی. (1391). تبیین و تحلیل دلالت‌های تربیتی دیدگاه معرفت‌شناختی ژیل دلوز و نقد دلالت‌های آن برای تعلیم‌‌وتربیت، فصلنامه اندیشه‌های نوین تربیتی، 8(4)، 80-53.

حق وردی، رضا. (1390). تحلیل و نقد رویکرد ریزوماتیک بر اساس فلسفه اشراق (پایان‌نامة منتشرنشدة کارشناسی ارشد). دانشگاه بوعلی سینا همدان.

کومبز، جرالد آر؛ دنیلز، لوروی بی. (1387). پژوهش فلسفی: تحلیل مفهومی (ترجمة خسرو باقری). تهران: انتشارات سمت (اثر اصلی در سال 1991 چاپ شده است).

محبی امین، سکینه. (1392). شناسایی فرهنگ تدریس و الزامات تدریس خلاق در دانشگاه (پایان‌نامة منتشرنشده دکتری). دانشگاه فردوسی مشهد.

نیک نشان، شقایق، نصر اصفهانی، احمدرضا، میرشاه جعفری، ابراهیم و فاتحی زاده، مریم. (1389). میزان استفاده استادان از روش‌های تدریس خلاق و بررسی ویژگی‌های خلاقانه مدرسان ازنظر دانشجویان استعداد درخشان. مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 11(2)، 164-145.

Aheto, S.P. K. (2017). Patterns of the use of technology by students in higher education, (Unpublished doctoral thesis). University of Peninsula, South Africa.

Ademollo, F. (2011). The Cratylus of Plato: A commentary. Cambridge, England: Cambridge University Press.

Beetham, H. and Sharpe, R. (2013). Designing for Learning in an Uncertain Future: Rethinking Pedagogy for a Digital age. New York and London: Routledge.

Cachia, R., Ferrari, A., Ala-Mutka, K. and Punie, Y. (2010). Creative learning and innovative teaching, Final report on the study on creativity and innovation in education in the EU Member States. Luxembourg: Publication Office of the European Union

Charney, R. (2017). Rhizomatic Learning and Adapting (Unpublished doctoral thesis). University of Antioch, Ohio.

Craft, A. (2005). Creativity in schools: Tensions and dilemmas. London: Routledge.

Cremin, M. (2004). The role of the imagination in classroom drama (Unpublished doctoral thesis). Canterbury Christ Church University College, Canterbury.

Cremin, T. (2009). Creative Teaching for Tomorrow: Fostering a Creative State of Mind Deal. Kent, England: Canterbury Christ Church University.

Cronje, J. C. (2018). Association for Educational Communications and Technology. Cape Peninsula: University of Technology.

Deleuze, G. & Guattari, F. (1987). A Thousand plateaus: capitalism and Schizophrenia. Minneapolis: University of Minnesota press.

Drapeau. P. (2014). In Sparking Student Creativity: Practical Ways to Promote Innovative Thinking. Alexandria, USA: Library of Congress Cataloging-in-Publication Data.

Ferrari, A. Cachia, R. & Punie, Y. (2009). Innovation and creativity in education and training in the EU Member States: Fostering creative learning and supporting innovative teaching. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities.

Grainger, T. and Barnes, J. (2006). Learning to Teach in the Primary School: Creativity in the primary curriculum. London: Routledge.

Horng, J. Sh. Hong, J.C. Chan Lin, L. J. Chsng, Sh. H. Chu, H.Ch. (2005) Creative teachers and creative teaching strategies. International Journal of Consumer Studies, 29(4), 352-358.

Hosgorur, M. & Bilasa, P. (2009). The problem of creative education in information society. Procedia Social and Behavioral Science, 1(1), 713-717.

James, M. A. (2015). Managing the Classroom for Creativity. Creative Education, 1(6) 1032-1043.

Jensen, E. (2013). Engaging students with poverty in mind: Practical strategies for raising achievement. Alexandria, USA.

Kramer, A. (2013). Ready for the future: the four principles of nomadic learning in organizations. Emerald Group Publishing Limited, 21(2), 149-157.

Lin, Y. S. (2011). Fostering creativity through education – A conceptual framework of creative pedagogy. Creative Education, 2(3), 149–155.

Lou, S. & Chen, N. (2012). Using blended creative teaching: Improving a teacher education course on designing materials for young children. Australasian Journal of Educational Technology, 28(5), 776-792.

Manauis, P. (2017), Teachers' Classroom Creativity Inventory Tool. Manila, Philippines: De La Salle University Research Congress.

Martin. A. D. (2018). Professional identities and pedagogical practices: A self-study on the “becomings” of a teacher educator and teachers. USA: New Jersey City University.

Oinam, S. (2017). StudentCentered Approach to Teaching and Learning in Higher. Education for Quality Enhancement. Journal of Humanities and Social Science, 22(6), 27-30.

Pearce, S. (2016). Authentic learning: what, why and how? E-Leading – Management strategies for school leaders, 1 (10), 1-3.

Perkins E, G. (2004). Enacting creative instruction: A comparative study of two art educators (Unpublished doctoral thesis). University of Kentucky.

Reilly, R. C. Lilly, F. Bramwell, G. & Kronish, N. (2011). A synthesis of research concerning creative teachers in a Canadian context. Teaching and Teacher Education, 27(3), 533-542.

Rinkevich, J. L. (2011). Creative Teaching: Why it Matters and Where to Begin. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, 84(5), 219-223.

Sawyer, R.K. (2004). Creative teaching: collaborative discussion as disciplined improvisation. Educational Researcher, 33(2), 12–20.

Sawyer, R.K. (2006). Educating for innovation. Thinking Skills and Creativity, 1(1), 41–48.

Selkrig, M. & Keamy, R. K. (2017). Creative pedagogy: a case for teachers’ creative learning being at the centre. Teaching Education, 28(3), 317-332.

Semetsky, I. & Lovat, and T. (2011), Bringing Deleuze’s Philosophy into Discourse on Values Education and Quality Teaching: An Australian model. Policy Futures in Education, 9(4), 485-493.

Williams, W.M. & Yang, L.T. (1999). Organizational creativity. New York: Cambridge University Press.

Wilson, L. o. (2018). Characteristics of creative children. Retrieved from https://thesecondprinciple.com/creativity/...creativity/characteristics-of-creative-hildren/