تأثیر سوادآموزی بر افزایش سرمایة اجتماعی و روان‌شناختی سوادآموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری مدیریت فرهنگی دانشگاه دفاع ملی

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه آزاد تهران مرکز

4 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر که با روش نیمه آزمایشی گروه کنترل همراه با پیش و پس‌آزمون انجام شد، بررسی میزان تأثیر شرکت در دوره‌های سوادآموزی و دریافت محتوای آموزشی مرتبط با آن بر افزایش سرمایة اجتماعی و روان‌شناختی سوادآموزان بود. به این منظور از جامعة آماری، یعنی تمامی زنانی که در نیمة دوم سال 1396 در سطح کشور در یکی از دوره‌های سوادآموزی (دورة سوادآموزی و انتقال) ثبت‌نام کرده و با حضور در کلاس درس، مشغول سوادآموزی بودند، به روش غیر تصادفی از نوع در دسترس، 480 نفر از سه استان سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی و البرز انتخاب شدند؛ به‌طوری‌که نیمی از آنان به گروه آزمایش (120 نفر دورة سوادآموزی و 120 نفر دورة انتقال) و نیمی دیگر به گروه کنترل تعلق داشتند. سپس با استفاده از دو مقیاس محقق ساخته، متغیرهای پژوهش موردسنجش قرار گرفتند.
تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد، شرکت در دوره‌های سوادآموزی به‌طور معنی‌داری بر افزایش سرمایة اجتماعی و روان‌شناختی سوادآموزان تأثیر دارد. به‌طوری‌که با تداوم سوادآموزی میزان تأثیر آن بر سرمایة اجتماعی 6/12 درصد (میزان اثر در دورة سوادآموزی 502/0 و دورة انتقال 628/0) و سرمایة روان‌شناختی 4/32 درصد (میزان اثر در دورة سوادآموزی 327/0 و در دورة انتقال 651/0) به‌طور معنی‌دار افزایش می‌یابد. لذا، نتیجه می‌گیریم: سوادآموزی بر افزایش سرمایة اجتماعی و روان‌شناختی سوادآموزان زن شرکت‌کننده در دوره‌های سوادآموزی به‌طور معنی‌دار تأثیر دارد و با تداوم سوادآموزی بر میزان آن افزوده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of the literacy education on increasing the societal and psychological capital of the literacy learners

نویسندگان [English]

  • Ahmad Sharifān 1
  • Ali Bāgherzāde 2
  • Mahdi Nāmjoomanesh 3
  • Ābedin Bāzgir 4
1 PhD Candidate in Assessment & Measurement at the University of Tehrān
2 PhD Candidate in Cultural Management at the Supreme National Defense University, Tehrān, Irān
3 PhD Candidate in Educational Psychology at Islāmic Āzād University (Central Tehrān Branch)
4 MA in Educational Management at the Institute for Management and Planning Studies
چکیده [English]

 The main aim of this research was studying the effect of the learner’s participation on the literacy courses along with the relevant educational content on increasing the societal and psychological capital of the literacy learners. It was a quasi-experimental study with with pre and post-tests control group design. The research sample included 480 literacy learners from Sistān and Blouchestān, West Azerbāijān and Alborz provinces who were selected purposefully from the target population, i.e., all the persons who had registered and attended in one of the literacy courses across the country. Half of the selected learners were assigned to the experimental group and another half were assigned to the control group (120 basic literacy learners, 120 transition course learners). Then, the researchers assessed the research variables, using two researcher-made scales which had internal consistency (social capital from 0.75 to 0.84 and social capital from 0.80 to 0.90). The results of covariance analysis revealed that the participation of the learners in the literacy courses has a significant effect on increasing the societal and psychological capital of the participants. Also, the results of the survey showed that the continuity of the learning literacy has 12.6 % effect size in increasing the societal capital (0.502 in literacy courses and 0.628 in transition courses). In addition, this continuity had 32.4% effect size in enhancing the psychological capital (0.327 in literacy courses and of 0.651% in transition course).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Literacy Education
  • Societal Capital
  • psychological capital
  • Literacy Learners
 حسن‌پور رودبارکی، مریم و لبادی، زهرا. (1395). اهمیت سرمایة انسانی در هزارة سوم. فصلنامة مطالعات روان‌شناختی و علوم تربیتی، 2(7)، 46 – 45.
 ریماز، شهناز؛ مرادی، یوسف و ابوالقاسمی، جمیله. (1394). بررسی مؤلفه‌های سرمایة اجتماعی در زنان سرپرست خانوار با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی. مجله علوم پزشکی رازی، 22(135)، 148 – 140.
 سازمان نهضت سوادآموزی ایران. (1394). گزارش کارگاه تخصصی توسعة سوادآموزی از طریق مراکز یادگیری محلی و یادگیری همراه. تهران: سازمان نهضت سوادآموزی ایران.
 سید نورانی، سید محمدرضا؛ سجادی، معصومه سادات؛ فروزان، فائزه و جهانگرد، فاطمه. (1394). بررسی نقش آموزش در ایجاد سرمایة اجتماعی در ایران (1390-1360). فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 5(20)، 44-31.
 شریفیان ثانی، مریم. (1380). سرمایة اجتماعی، مفاهیم و چارچوب نظری، فصلنامة رفاه اجتماعی، 1(2)، 18-5.
 شکربیگی، عالیه. (1390). مدرن گرایی و سرمایة اجتماعی خانواده، درآمدی بر جامعه‌شناسی خانواده در ایران. تهران: جامعه شناسان.
 صنوبری، محمد. (1388). مقدم‌هایی بر سرمایة انسانی، مفاهیم، ویژگی‌ها و شاخص‌های اندازه‌گیری. ماهنامة توسعة انسانی پلیس، 6(22)، 136 – 119.
 فیلد، جان. (1386). سرمایة اجتماعی، (ترجمة غلامرضا غفاری و حسین رمضانی). تهران: کویر. (اثر اصلی در سال 2003 چاپ شده است).
 لوتانز، فرد؛ آوولی، برولاجی و یوسف، کارولین ام. (1392). سرمایة روان‌شناختی سازمان تحول در تربیت رقابتی سرمایة انسانی، (ترجمة عبدالرسول جمشیدیان و محمد فروهر). تهران: آییژ (اثر اصلی در سال 2007 چاپ شده است).
 متوسلی، محمود و آهنچیان، محمدرضا. (1381). اقتصاد آموزش‌وپرورش. تهران: سمت.
 معاونت آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی ایران. (1393). آیین‌نامة آموزشی، سنجش و ارزشیابی دوره‌های آموزشی. تهران: سازمان نهضت سوادآموزی ایران.
 معاونت آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی ایران. (1390). برنامة درسی مرحلة اول آموزش بزرگ‌سالان نهضت سوادآموزی ایران. تهران: سازمان نهضت سوادآموزی ایران.
 مؤسسة آمار سازمان علمی فرهنگی ملل متحد. (1394). اجرای برنامة پایش و سنجش سواد، (ترجمة مصطفی حسن نژاد). تهران: سازمان نهضت سوادآموزی ایران. (اثر اصلی در سال 2012 چاپ شده است).
 نازک تبار، حسین و ویسی، رضا. (1387). واکاری رابطة سرمایة اجتماعی خانواده با تحصیل فرزندان. مجلة فرایند مدیریت و توسعه، (69 و 68)، 150 – 123.
 یونسکو. (1371). مسائل و فرایند دستیابی به سواد فرصت طلایی، (ترجمة سید محمد ترابی). تهران: مؤسسة بین‌المللی روش‌های سوادآموزی بزرگ‌سال و وزارت فرهنگ و آموزش عالی. (اثر اصلی در سال 1989).
 Adler, P.S., & Kwon,S.W. (2002). Social capital: Prospects for a new concept.Academy of Management Review, 27(1), 17-40.
 Glaeser, Edward L., Laibson,D., Scheinkman, Jose A. and Scoutter Christine L. (1999).What is social capital, the determinants of trust and trustworthiness? NBER working paper 7216. National Bureau of Economic Research, Inc
 Jian, Huang and Groot, win. (2009). A Meta – Analysis of the Effect of Education on social capital.Economics of Education Reviwe, 28(4), 454-464.
 Tummers, Dennis (2016). The influence of learning opportunities and Psychological capital on innovative work behavior: The case of a global company (master's Thesis). Tilburg University, Netherlands.