سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی نوآوری‌های آموزشی 1735-1235 مقالات آماده انتشار 2026 07 12 Content analysis of social studies textbooks for third to sixth grade elementary school in terms of social-emotional competencies based on the CASEL framework تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه سوم تا ششم دوره ابتدایی از لحاظ توجه به شایستگی های اجتماعی–هیجانی بر اساس چارچوب CASEL 247051 10.22034/jei.2026.574743.3434 FA مرضیه معتمدی محمدآبادی استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران. 0000-0001-8754-7313 پروین روشن قیاس چرمهینی استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران 0009-0009-1801-4113 Journal Article 2026 02 08 The purpose of this study was to analyze the content of social studies textbooks for the third to sixth grades of elementary school in terms of attention to social-emotional competencies. This research was conducted using quantitative analysis. The statistical population was all elementary school textbooks in the 2024-2025 academic year. Among them, social studies books were selected purposefully due to their greater relevance to the subject. The research tool was a researcher-made list that examines social emotional competencies. Texts, images, and activities in the books were examined using this list. Data analysis was performed using the Shannon entropy technique. The results showed that the third grade social studies book paid the most attention to the social and emotional competencies. Also, the main focus of the content was on “self-awareness” (25.98%), “responsible decision-making” (24.83%), and “relationship skills” (24.65%). But the “social awareness” (14.76%) and “self-management” (9.78%) had the lowest frequencies. Also, the “responsible decision-making” had the highest importance rate (0.225), and “self-management” had the lowest one (0.177). Based on the results, the content of elementary social studies books did not focus on social and emotional competencies in a balanced way. The content needs to be changed a bit to become more balanced. هدف از پژوهش حاضر بررسی تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه سوم تا ششم دوره ابتدایی از لحاظ توجه به شایستگی‌های اجتماعی هیجانی بود. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کمی انجام شد. جامعه آماری کلیه کتاب‌های دوره ابتدایی در سال 1404-1403 بود که از بین آن‌ها کتب مطالعات اجتماعی به دلیل تناسب با موضوع به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش چک‌لیست تحلیل محتوای محقق ساخته بود که بر اساس چارچوب شایستگی‌های اجتماعی که توسط سازمان همکاری برای یادگیری تحصیلی، اجتماعی و عاطفی تدوین شده است، ساخته شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با تکنیک آنتروپی شانون انجام شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد کتاب مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی بیشترین توجه را به شایستگی‌های اجتماعی هیجانی دارد. همچنین تمرکز اصلی محتوای آموزشی بر مولفه‌های «خودآگاهی» (98/25%)، «تصمیم‌گیری مسئولانه» (83/24%) و «مهارت‌های ارتباطی» (65/24%) است. در مقابل مولفه‌های «آگاهی اجتماعی» با در صد فراوانی76/14 و مولفه «خودمدیریتی» با سهم 78/9 درصدی، کمترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین مولفه «تصمیم‌گیری مسئولانه» بالاترین ضریب اهمیت (225/0) ومولفه «خودمدیریتی» کم‌ترین ضریب اهمیت (177/0) را بین سایر مولفه‌ها دارد. بر اساس یافته‌های به‌دست آمده توزیع شایستگی‌های اجتماعی هیجانی در کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی متوازن نیست و محتوای آموزشی نیازمند بازنگری در راستای ایجاد توازن است. https://noavaryedu.oerp.ir/article_247051_521b09b80672268c09c46fd4b2f11b6c.pdf