سطوح مختلف آگاهی واج شناختی و رابطة آن ها با درک متن نوشتاری نوجوانان: شواهدی از دانش آموزان پایة دهم متوسطه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

2 دانشیار زبان شناسی دانشگاه گیلان

3 استادیار آموزش زبان انگلیسی دانشگاه گیلان

4 استادیار زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده

باوجود اهمیت آگاهی واج شناختی در خواندن در مراحل ابتدایی سوادآموزی، مطالعات نشان داده اند که بعضی از دانش آموزان بعد از دورة ابتدایی و حتی بعضی از بزرگسالان باسواد، از مهارت های واج شناختی ضعیفی برخوردارند که بر درک متن نوشتاری آن ها اثرگذار است. این مطالعه، پژوهشی ترکیبی بود که با هدف مقایسة عملکرد نوجوانان در انجام خرده آزمون های آگاهی هجایی، درون هجایی و واجی و رابطة این سطوح با درک متن نوشتاری آن ها انجام شد. بخش کیفی شامل بررسی نظریه ها و مطالعة پژوهش های انجام شده در زمینة آگاهی واج شناختی و ارتباط آن با خواندن، طراحی آزمون های آگاهی واج شناختی و درک متن نوشتاری و بررسی روایی محتوایی آن ها؛ و بخش کمّی شامل اجرای مقدماتی آزمون های محقق ساخته روی نمونه ای ۳۰ نفره از دانش آموزان پایة دهم و محاسبة پایایی آزمون ها (آزمون آگاهی واج شناختی (۷۶ /۰) و آزمون درک متن نوشتاری (۸۰ /۰)) بود. سپس آزمون ها روی نمونة ۵۰ نفره از دانش آموزان پایة دهم شهرستان لاهیجان اجرا شد که نتایج آن ها با استفاده از آزمون های غیرپارامتری فریدمن و ویلکاکسون و آزمون همبستگی اسپیرمن تحلیل شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری بین عملکرد دانش آموزان در سطوح مختلف آگاهی واج شناختی وجود دارد به طوری که بهترین عملکرد مربوط به سطح هجایی و ضعیف ترین عملکرد مربوط به سطح درون هجایی است. همچنین نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان داد بین آگاهی واج شناختی با درک متن نوشتاری همبستگی نسبتاً بالایی وجود دارد (۷۷ /۰). نتایج این پژوهش می تواند یاریگر برنامه ریزان آموزشی جهت طراحی محتوای مناسب آموزشی برای تقویت مهارت های آگاهی واج شناختی دانش آموزان پس از سپری کردن دورة ابتدایی در جهت تقویت درک متن نوشتاری باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study on different levels of phonological awareness and its relationship with adolescents' reading comprehension: Evidence from senior high school 10th grade students

نویسندگان [English]

  • Sārānā Ghavāmi Lāhij 1
  • Maryam Dānāye Tous 2
  • Abdorrezā Tahriri 3
  • Ali Rabi 4
1 PHD Candiadte in Linguistics at Islāmic Āzad University (South Tehran Branch)
2 (PhD), Guilān University
3 (PhD), Guilān University
4 Islāmic Āzad University (South Tehran Branch)
چکیده [English]

Despite the importance of phonological awareness in learning reading in the early stages of literacy, studies have shown that some students after the end of elementary education, and even some literate adults have poor phonological skills, that affects their reading. This study was a mixed methods one. The aim was to compare the adolescents' performance in syllabic, intra-syllabic and phonemic sub-tests and their relationship with reading comprehension. The qualitative part includes the review of theories and literature about phonological awareness and its relationship with reading comprehension, design of phonological awareness and reading comprehension tests, and examining their content validity. The quantitative part includes the implementation of the researcher-made tests on a sample of 30 students and calculating the reliability of tests (phonological awareness test (0.76) and reading comprehension test (0.80)). Then, the tests were distributed among a sample of 50 students from the 10th grade students of Lahijan. The results were analyzed using non-parametric Friedman and Wilcoxon tests and Spearman correlation test. The results showed that there is a significant difference between the performance of students at different levels of phonological awareness, as the best performance is related to the syllabic and the weakest is related to the intra-syllabic level. The results of Spearman correlation test showed that there is a high correlation between phonological awareness and reading comprehension (0.77). The results of this study can help educational programmers to design appropriate content to enhance the phonological awareness skills of students after elementary education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • phonological awarenessReading Comprehensionadolescencesenior high school10th grade

آقامحمدی، سیده نرگس؛ ارجمند نیا، علی اکبر وغباری بناب، باقر. (1393). بررسی تأثیر آموزش آگاهی واج‌شناختی بر عملکرد حلقة واج‌شناختی حافظه فعال در دانش‌آموزان دارای مشکلات خواندن. مجلة کودکان استثنایی، 4(4)، 44-57.

احدی، حوریه؛ مسلم‌پور، محبوبه و مدرسی، یحیی. (1396). ارتباط آگاهی واج‌شناختی و خواندن در کودکان فارسی‌زبان دارای اًتیسم. مجلة جستارهای زبانی. انتشار آنلاین از دی‌ماه 1396.

دانای طوس، مریم. (1384). اثرات شفافیت و تیرگی خط فارسی بر مهارت زبانی خواندن کودکان طبیعی و نارساخوان رشدی فارسی‌زبان (پایان‌نامة منتشر نشدة دکترا). دانشگاه تهران، تهران.

دانای طوس، مریم و بلوچ، بهمن. (1385). تأثیر شفافیت و تیرگی خط فارسی بر عملکرد کودکان طبیعی و نارساخوان در آزمون‌های آگاهی واج‌شناختی. مجلة زبان و ذهن، 1(1)،61-77.

دستجردی و سلیمانی. (1382). آزمون آگاهی واج‌شناختی. تهران: انتشارات پژوهشکدة کودکان استثنایی.

کاشانی، زهره و قربانی، علی. (1388). آزمون شنیداری مهارت‌های آگاهی واج‌شناختی «آشا 5». تهران: ستایش هستی.

کرمی جهانگیر؛ عباسی، زینب و زکی‌یی، علی. (1392). تأثیر آموزش آگاهی واج‌شناختی بر سرعت، دقت و درک مطلب دانش‌آموزان نارساخوان. مجلة ناتوانایی‌های یادگیری، 2(3)، 38-53.

نبی فر، شیما. (1388). بررسی همبستگی آگاهی نحوی و واج‌شناختی با درک خواندن در کودکان فارسی‌زبان طبیعی و خوانش‌پریش (پایان‌نامة چاپ نشدة دکترا). دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

Ball, E. W., & Blachman, B. A. (1991). Does phoneme awareness training in kindergarten make a difference in early word recognition and developmental spelling? Reading Research Quarterly, 26, 49-66.

Cain, K., Oakhill, J., & Bryant, P. (2000). Phonological skills and comprehension failure: A test of the phonological processing deficit hypothesis. Reading and Writing, 13(1-2), 31-56.

Cárnio, M. S., Vosgrau, J. S., & Soares, A. J. C. (2017). The role of phonological awareness in reading comprehension. Revista CEFAC, 19(5), 590-600.

Connelly, V. (2002). Graphophonemic awareness in adults after instruction in phonic generalisations. Learning and Instruction, 12(6), 627-649.

Ehri, L. C. (2005). Learning to read words: Theory, findings, and issues. Scientific Studies of Reading, 9(2), 167-188.

Ehri, L. C. (2017). Reconceptualizing the development of sight word reading and its relationship to recoding. In P.B., Gough, L. C., Ehri & R., Treiman (Eds), Reading acquisition (pp. 107-143). Routledge.

Ehri, L. C., & Snowling, M. J. (2004). Developmental variation in word recognition. In C. A. Stone, E. R. Silliman, B. J. Ehren, & K. Apel (Eds.), Handbook of language and literacy: Development and disorders (pp. 433–460). New York: Guilford Publications.

Gafoor, A. & Remia, k. R. (2013). Influence of Phonological Awareness, Morphological Awareness and Non-Verbal Ability on Reading Comprehension in Malayalam. Journal of Behavioral and Social Sciences, 1(3), 128-138.

Gillon, G. T. (2017). Phonological awareness: From research to practice. New York: Guilford Publications.

Gray, A., & McCutchen, D. (2006). Young readers' use of phonological information: Phonological awareness, memory, and comprehension. Journal of Learning Disabilities, 39(4), 325-333.

Harley, T. A. (2013). The psychology of language: From data to theory. New York: Psychology press.

Helms, JE., Henze, KT., Sass, TL. & Mifsud. VA. (2006).Treating Cronbach’s alpha reliability coefficients as data in counseling research. The Counseling Psychologist, 34(5), 630-660.

Hulme, C., & Snowling, M. J. (2014). The interface between spoken and written language: developmental disorders. Philosophical Transactions of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 369(1634), 20120395, 1-8.

Lehtonen, A., & Treiman, R. (2007). Adults' knowledge of phoneme–letter relationships is phonology based and flexible. Applied Psycholinguistics, 28(1), 95-114.

Lopes, A. P. N., & Minervino, C. A. D. S. M. (2015). Phonological awareness in illiterate adults. Revista CEFAC, 17(5), 1466-1474.

Lorenson, S. B. (2014). Phonemic awareness and reading ability in literate adults (Unublished Doctoral dissertation). University of Arizona, United States.

Lundquist, E. (2004). Reading skills of young adults who decode poorly: The non-word deficit revisited. Storrs: University of Connecticut.

Männel, C., Schaadt, G., Illner, F. K., van der Meer, E., & Friederici, A. D. (2017). Phonological abilities in literacy-impaired children: Brain potentials reveal deficient phoneme discrimination, but intact prosodic processing. Developmental cognitive neuroscience, 23, 14-25.

Moats, L. C. (1994). The missing foundation in teacher education: Knowledge of the structure of spoken and written language. Annals of Dyslexia, 44(1), 81-102.

Purvis, C. J. (2014). Determining and supporting the reading comprehension and metalinguistic abilities of undergraduate pre-service teachers (Unublished Doctoral dissertation). University of Canterbury, New Zealand.

Norris, D., McQueen, J. M., Cutler, A. & Butterfield, S. (1997). The possible-word constraint in the segmentation of continuous speech. Cognitive Psychology, 34, 191-224.

Roman, A. A., Kirby, J. R., Parrila, R, K., Wade, L., & Deancon, S. H. (2009). Toward a comprehension view of the skills involved in word reading in grades 4, 6 and 8. Journal of Experimental Child Psychology, 102(1), 96-113.

Salkind, N. J. (2012). Exploring research. New York: Pearson Higher Ed.

Savage, R., & Wolforth, J. (2007). An Additive Simple View of Reading Describesthe Performance of Good and Poor Readers in Higher Education. Exceptionality Education International, 17(2), 243-268.

Scarborough, H. S., Ehri, L. C., Olson, R. K., & Fowler, A. E. (1998). The fate of phonemic awareness beyond the elementary school years. Scientific Studies of Reading, 2(2), 115-142.

Scholes, R. J. (1993). In search of phonemic consciousness: A follow-up on Ehri. In R.Scholes (Ed.), Literacy and language analysis (pp. 45-53). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Schuele, C. M., & Boudreau, D. (2008). Phonological awareness intervention: Beyond the basics. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 39(1), 3-20.

Schneider, W., Roth, E., & Ennemoser, M. (2000). Training phonological skills and letter knowledge in children at risk for dyslexia: A comparison of three kindergarten intervention programs. Journal of Educational Psychology, 92(2), 284.

Shankweiler, D., Crain, S., Brady, S., & Macaruso, P. (1992). Identifying the causes of reading disability. In P. Gough, L. Ehri, & R. Treiman (Eds.), Reading acquisition (pp. 275 – 305). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Shankweiler, D., Lundquist, E., Dreyer, L. G., & Dickinson, C. C. (1996). Reading and spelling difficulties in high school students: Causes and consequences. Reading and Writing, 8(3), 267-294.

Spencer, E. J., Schuele, C. M., Guillot, K. M., & Lee, M. W. (2011). Phonemic Awareness Skill of Undergraduate and Graduate Students Relative to Speech-Language Pathologists and Other Educators. Contemporary Issues in Communication Science & Disorders, 38, 109-118.

Stanovich, K. E. (1992). Speculations on the causes and consequences of individual differences in early reading acquisition. In P. B. Gough, I. C. Ehri, & R. Treiman (Eds), Reading acquisition (pp, 307-342). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.

Tibi, S., & Kirby, J. R. (2018). Investigating phonological awareness and naming speed as predictors of reading in Arabic. Scientific Studies of Reading, 22(1), 70-84.

Tighe, E. L., & Schatschneider, C. (2016). Examining the relationships of component reading skills to reading comprehension in struggling adult readers: A meta-analysis. Journal of learning disabilities, 49(4), 395-409.

Torgesen, J. K. (2000). Individual differences in response to early interventions in reading: The lingering problem of treatment resisters. Learning Disabilities Research & Practice, 15(1), 55-64.

Treiman, R. (1991). The role of intrasyllabic units in learning to read and spell. In Reading acquisition (pp. 65-106). London, United kingdom: Routledge.

Treiman, R., & Danis, C. (1988). Syllabification of intervocalic consonants. Journal of memory and language, 27(1), 87-104.

Tzeng, S. J., Chen, S. L., & Hsieh, Y. C. (2006). Phonological awareness test. Taiwan: Ministry of Education.

Van Dyke, J. A., & Shankweiler, D. P. (2013). From verbal efficiency theory to lexical quality. In A. Britt, S. Goldman and J. Rouet (Eds), Reading-From Words to Multiple Texts (pp. 115-131). Routledge

Westerveld, M. F., & Barton, G. M. (2017). Enhancing phonological awareness and orthographic knowledge of preservice teachers: an intervention through online coursework. Australian Journal of Teacher Education, 42(12), 98-111.