رابطة حافظة فعال خواندن با درک متن نوشتاریِ دانش آموزان دورة دوم متوسطه با نگاهی زبان روا نشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان شناسی همگانی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان شناسی همگانی دانشگاه گیلان

3 استادیار کروه زبان شناسی همگانی دانشگاه گیلان

چکیده

این مطالعه پژوهشی ترکیبی است جامعة آماری آن پژوهش، دانش‌آموزان دختر پایة یازدهم نواحی 1 و 2 شهرستان رشت در سال تحصیلی 98-1397 بودند و از آن میان، 120 نفر به‌عنوان نمونة آماری برای اجرای مقدماتی و نهایی و به شیوة نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون درک متن نوشتاری (محقق‌ساخته) و نسخة بومی‌سازی شدة آزمون حافظة فعال خواندنِ دانمان و کارپنتر (1980، برگرفته از قوامی لاهیج، 1397) بود. پس از اجرای نهایی آزمون درک متن نوشتاری و نیز اجرای نسخة بومی‌سازی شدة آزمون حافظة فعال دانمان و کارپنتر، داده‌ها با دو آزمون هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که نمره‌های درک متن نوشتاری با نمرة کلی آزمون حافظة فعال خواندن (0/67= α) و نیز با نمره‌های مؤلفة اندوزش این آزمون، هم‌بستگی مثبت و معنادار دارند (0/59= α) و برعکس با نمره‌های مؤلفة پردازش این آزمون رابطة معناداری ندارند (0/17= α). می‌توان وجود رابطة مثبت و معنادار میان درک متن نوشتاری با مؤلفة اندوزشِ حافظة فعال خواندن را به‌پیروی از سووانسن و برنینگر (1995) چنین تبیین کرد که عملکرد افراد در درک متن نوشتاری و حافظة فعّال کلامی توسط نظامی با گنجایش کلی هدایت می‌شود. بر همین اساس، حافظة فعال روی درک متن نوشتاری اثرگذار است، زیرا مقیاسی برای گنجایش ذخیره‌سازی در انواع تکلیف‌های کلامی فراهم می‌آورد. یعنی با توجه به نقش مهارت درک متن نوشتاری در فهمِ مطالبِ آموزشی و با توجه به رابطة بین درک متن و حافظة فعال، می‌توان با تقویت حافظة فعال به عملکرد بهتری در درک متن رسید. پیامدهای یافته‌ها مورد بحث قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between reading working memory and reading comprehension of Iranian second-cycle high school students from a psycho-linguistic viewpoint

نویسندگان [English]

  • Maryam Dānāye Tous 1
  • Behjat Negahdar 2
  • Mohammad Amin Sarahi 3
1 Maryam Dānāye Tous (PhD), University of Guilān
2 Behjat Negahdār, MA student in linguistics at the University of Guilān
3 Mohammad Amin Sorāhi (PhD), University of Guilān
چکیده [English]

This mixed-methods research studies the relationship between reading working memory and reading comprehension among high school students from a psycho-linguistic view. The research population included all 11th grade female students of high schools in Rasht in 1397-98. The research sample consisted of 120 female students who took part at the pilot and final study and they were selected through convenience sampling method. The research tools were the researcher-made reading comprehension test and the nativised version of Daneman & Carpenter’s working memory (taken from Ghavāmi, 1397). After final distribution of the researcher-made reading comprehension test and the nativised version of Daneman & Carpenter’s working memory test among the participants, data were analyzed, using the Pearson correlation and Regression. The results showed there is a significant positive relationship between the reading comprehension test scores and those of storage component of working memory (r  =0/59) and reading working memory (r  =0/67), while there was no relationship between the reading comprehension test scores and the scores of processing component of working memory (r= 0/17). Following Swanson and Berniger (1995), the significant positive relationship between reading comprehension scores and those of storage component of working memory could be justified, saying that, the people’s performance on reading comprehension and verbal working memory is directed by a system with a general capacity. Accordingly, working memory could affect reading comprehension, since it provides a measure for the capacity of storage in different verbal tasks. Considering the role of reading comprehension in understanding instructional materials, and having in mind the relationship between reading comprehension and working memory, it could be said that the performance on reading comprehension could be improved through strengthening working memory. The implications of the findings would be discussed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • reading comprehension
  • Reading Working memory
  • Storage
  • processing
  • psycholinguistics
 اسدزاده، حسین. (1387). بررسی رابطة ظرفیت حافظه فعّال و عملکرد تحصیلی میان دانش آموزان پایة سوم راهنمایی. فصلنامة تعلیموتربیت، 97، 53-69.
 مساواتی آذر، پریسا؛ کیامنش، علیرضا و واحدی، حسن. (1395). نقش کارکردهای توجهی اجرایی حافظة فعال بر عملکرد ریاضیات. پژوهشهای نوین روانشناختی، 11(42)، 193-210.
 جباری، سوسن و خادمی، محسن. (1392). ساخت آزمون تشخیصی خواندن و درک مطلب جهت دانشآموزان دورة ابتدایی. پژوهشهای برنامة درسی، 2، 51-33.
 جعفری هرندی، رضا و میرشاه جعفری، ابراهیم. (1389). تبیین فرموهای خوانایی به عنوان روشی اساسی در تحلیل محتوای کتابهای درسی. روششناختی علوم انسانی، 63، 97-116.
 حسین خانزاده، عباسعلی؛ آزادیمنش، پگاه؛ محمدی، حاتم؛ احمدی، سوسن و صادقی، سعید (1395). اثربخشی برنامههای تقویت حافظة فعال و ادراک دیداری بر بهبود خواندن دانشآموزان دارای اختلال خواندن. مطالعات روانشناختی، 12(2)، 49-66.
 حکیمی راد، الهام؛ افروز، غلامعلی؛ به پژوه، احمد؛ غباری بناب، باقر و ارجمند نیا، علی اکبر. (1392). اثربخشی برنامههای آموزش بازداری پاسخ و حافظه فعّال بر بهبود مهارتهای اجتماعی کودکان با اختلال کاستی توجه و بیش فعالی. مطالعات روانشناختی، 4(9)، 9-29.
 خیّر، زهرا؛ نجاتی، وحید و فتح آبادی، جلیل. (1393). اثربخشی استرس بر حافظه فعّال محرکهای هیجانی در دانشجویان با عملکرد تحصیلی قوی و ضعیف. تحقیقات علوم رفتاری، 6(12)، 391-404.
 شهسواری، مجید. (1388). بررسی عملکرد حافظه فعال دیداری- فضایی و حافظه فعّال کلامی و رابطه آن با عملکرد تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانهای پسرانه شهر قزوین در سال تحصیلی 1387-88 (پایان نامة منتشرنشدة کارشناسی ارشد). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
 شیرازی، طاهرهسیما و نیلیپور، رضا. (1383). طراحی و معیاریابی آزمون تشخیصی خواندن. توانبخشی، 16 و 17، 7-10.
 صفر پور دهکردی، ندا؛ وفایی، مریم و افروز، غلامعلی. (1390). مقایسه سرعت نامیدن و عملکرد مؤلفههای سه گانه حافظه فعّال در کودکان نارساخوان و عادی. فصلنامة ایرانی کودکان استثنائی، 1، 1-20.
 عزیزیان، مرضیه و عابدی، محمدرضا. (1383). ساخت و هنجاریابی آزمون تشخیصی سطح خواندن برای دانشآموزان پایة سوم دبستان. روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 11(4)، 379-387.
 قوامی لاهیج، سارانا. (1397). راهبردهای شناختی و فراشناختی زیربنای درک متن نوشتاری: شواهدی از آگاهی واجشناختی، استنتاجسازی، حافظة فعال و نظارت بر درک (پایاننامة منتشرنشدة دکترا). دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب، تهران.
 قوامی لاهیج، سارانا؛ دانای طوس، مریم؛ تحریری، عبدالرضا و ربیع، علی. (زیر چاپ). طراحی و اجرای مقدماتی آزمون تعیین سطح درک خوانداری بزرگسالان: شواهدی از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان. فصلنامة زبانپژوهی دانشگاه الزهراء.
 مظهری، شهرزاد؛ حق شناس، حسن و فیروزآبادی، علی. (1385). حافظة کلامی، دیداری و در جریان در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی و بستگان درجة اول. مجلة روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 12(4)، 359- 364.
 Adams, R., & Shahnazari, M. T. (2014). The Relationship between Working Memory and L2 Reading Comprehension. Applied Research on English Language, 2, 19-34.
 Borella, E. (2006). Reading Comprehension, Working Memory and Inhibition: A Lifespan Perspective (Unpublished Phd Thesis). University of Genoa, Genoa.
 Brook Best, J. (2005). The Contribution of Working Memory Components to Reading Comprehension in Children (Unpublished MA. Thesis). University of Lethbridge, Alberta.
 Carrol, D. W. (2008). Psychology of Language. USA: Thomson West.
 Cekiso, M. (2012). Reading Comprehension and Strategy Awareness of Grade 11 English Second Language Learners. Journal of Disabilities, 44(4), 358-371.
 Daneman, M., & Carpenter, P. A. (1980). Individual Differences in Working Memory and Reading. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 19, 450-466.
 Day, R., & Park, J. (2005). Developing Reading Comprehension Questions. Reading in a Foreign Language, 17(1), 60-73.
 Ershova, R. & Tarnow, E. (2007). Working Memory Capacity and Gender: Some Overall Differences between Genders, U-Shaped Curve for Male/Female Ratio. Moscow: Cornell University.
 Fakhruddin, A. (2017). Reading Journal as a Way to Improve Student’s Reading Comprehension. English Teaching Journal, 8(2), 1-6.
 Halliday, M. K. & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London:Longman.
 Harvay, H. & Walker, R. (2018). Reading Comprehension and its Relationship with Working Memory Capacity When Reading Horizontally Scrolling Text. Sage Journals, 71(9), 1887-1897.
 Heriyawati, D. F, Saukah, A. & Widiati, U. (2018).Working Memory Capacity, Content Famaliarity and University EFL Student’s Reading Comprehension. Indonesian Journal of Applied Linguistics, 8(1), 21-27.
 Kazemi, M., Hosseini, M., & Kohandani, M. (2013). Strategic Reading Instruction in EFL Contexts. Theory and Practice in Language Studies, (3) 12, 2333-2342.
 Miller, E. K., & Buschman, T. J. (2015). Working memory capacity: Limits on the bandwidth of cognition. Daedalus, 144(1), 112-122.
 Mohammad, Q & Rashid, R. A. (2019). The Source of Reading Comprehension Difficulties among Saudi EFL Learners. Trends in Social Sciences, 1(1), 7-16.
 Nouwens, S., Groen, M., & Verhoeven, L. (2016). How working memory relates to Children’s Reading Comprehension: The Importance of Domain- Specificity in Storage and Processing. Reading & Writing, 30, 105-120.
 Shipstead, Z., Engle, R., & Harrison, T. (2015). Working Memory Capacity and the Scope and Control of Attention. Attention Perception and Psychology, 77(6), 1869-1880.
 Swanson, H. L. (2011). Dynamic Testing, Working Memory, and Reading Comprehension Growth in Children with Reading Disabilities. Journal of Disabilities, 44(4), 358-371.
 Swanson, H. L., & Berninger, V. (1995). The Working Memory in Skilled and less Skilled Readers’ Comprehension. Intelligence, 21, 83-108.
 Tabakhnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate statistics(5th ed). Boston: Allyn & Bocon.
 Talwar, A., Greenberg, D. & Li, H. (2018). Does Memory Contribute to Reading Comprehension in Adults Who Struggle with Reading?. Journal of Research in Reading, 41(1), 1-225.