شناسایی مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه‌ای و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شاهد

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شاهد

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه‌ای و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش انجام شد. سروش پژوهش توصیفی شامل تحلیل اسنادی و نیز تحلیل محتوا و رویکرد آن کاربردی است. جامعۀ پژوهش در بخش تحلیل اسنادی، کلیۀ متون مرتبط با آموزش سواد رسانه‌ای و در بخش تحلیل محتوا، چهار سند بالادستی نظام آموزش‌وپرورش ایران است. با توجه به ماهیت موضوع، از نمونه‌گیری صرف‌نظر و کل جامعه بررسی شد. ابزارهای اندازه‌گیری فرم فیش‌برداری و فهرست تحلیل محتوای محقق‌ساخته است. داده‌های اسنادی به شیوۀ کیفی و داده‌های تحلیل محتوا با استفاده از شاخص‌های توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون بررسی شدند. نتایج پژوهش نشان داد: 1. چارچوب مفهومی ‌آموزش سواد رسانه‌ای را می‌توان در سه مؤلفۀ شناخت، تفکر انتقادی و تولید و تعامل پیام دسته‌بندی کرد. هریک از این مؤلفه‌ها نیز به چند خرده‌مؤلفه تقسیم می‌شود؛ 2. میزان توجه به مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش متفاوت است؛ به‌طوری که بیشترین تأکید بر مؤلفۀ شناخت و کمترین تأکید بر مؤلفۀ تفکر انتقادی است؛ 3. در بین اسناد بررسی‌شده‌، بیشترین ضریب اهمیت مربوط به سند چشم‌انداز بیست‌ساله (۵۳۴/۰) و کمترین مربوط به سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش (0/87) بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the components of media literacy education and analyzing its place in the upstream documents of Iranian education

نویسندگان [English]

  • hamidreza taji 1
  • mohsen dibaei saber 2
1 shahed university
2 shahed university
چکیده [English]

The aim of this study was to identify the components of media literacy education and analyze its place in the upstream documents of education. The descriptive research method included: documentary analysis as well as content analysis and its approach was also applied. The research population in the documentary analysis section of all texts related to media literacy education and in the content analysis section of the four upstream documents of the Iranian education system Due to the nature of the subject, sampling has been omitted and the whole community has been studied. i Qualitative data and content analysis data were analyzed using descriptive indicators in the Shannon entropy analysis process. The results showed:1- The conceptual framework of media literacy education can be classified into three components: cognition, critical thinking, and message production and interaction.2- The level of attention to the components of media literacy training in upstream documents of education is different.3- Among the studied documents, the highest significance coefficient was related to the 20-year vision document and the lowest significance coefficient was related to the document of fundamental transformation of education

کلیدواژه‌ها [English]

  • education
  • upstream documents
  • media literacy
  • content analysis
  • تاریخ دریافت: 30 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری: 15 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 31 اردیبهشت 1402
  • تاریخ اولین انتشار: 31 اردیبهشت 1402