نوآوری‌های آموزشی

نوآوری‌های آموزشی

بررسی شکاف بین نظریه و عمل در برنامه‌های کارورزی دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
10.22034/jei.2026.599125.3600
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی شکاف میان نظریه و عمل در برنامه‌های کارورزی دانشگاه فرهنگیان انجام شد. رویکرد پژوهش، ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی، با ۳۶ نفر از ذی‌نفعان اصلی (۱۴ دانشجومعلم، ۱۱ استاد راهنما و ۱۱ مدیر و معلم راهنما) مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شد و داده‌ها با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل گردید. در فاز کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس یافته‌های کیفی طراحی و پس از محاسبه حجم نمونه بر مبنای جامعه متناهی، در میان ۳۹۰ نفر از دانشجومعلمان مقطع ابتدایی دانشگاه فرهنگیان استان خراسان رضوی توزیع شد. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (تی تک‌نمونه‌ای، رگرسیون چندمتغیره، تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، و تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای SPSS و AMOS) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که انطباق محتوای کارورزی با نیازهای واقعی مدارس در سطح متوسط (۳/۷۳ از ۵) قرار دارد و شکاف آماری میان وضعیت موجود و مطلوب معنادار است (p<0.001,d=0.27)؛ هرچند اندازه اثر کوچک بیانگر حفظ ساختار کلی برنامه در سطح مناطق مختلف استان است. همچنین، کیفیت نظارت و راهنمایی (=β۳8/۰) و انطباق محتوای کارورزی با نیازهای واقعی مدارس(=β۳2/۰) قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های توسعه شایستگی بودند. بر اساس یافته‌ها، الگوی «پیوند» در سه سطح کلان (هماهنگی نهادی، بازنگری سرفصل‌ها)، میانی (توانمندسازی معلمان راهنما، نظام بازخورد ساختاریافته) و خرد (افزایش زمان کارورزی، تحلیل فیلم تدریس، کاهش تکالیف کاغذی) طراحی شد. پژوهش حاضر با ارائه تصویری جامع از ابعاد کارورزی، ضرورت بازنگری در برنامه‌ها و ایجاد پیوندی نظام‌مند میان دانشگاه و مدرسه را آشکار می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Theory-Practice Gap in Internship Programs for Student Teachers at Farhangian University

نویسنده English

Ali Mahdavikhah
Ph.D. in Curriculum Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده English

This study examined the theory-practice gap in Farhangian University’s practicum curriculum using a sequential exploratory mixed-methods design. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 36 key stakeholders (14 student-teachers, 11 supervisors, and 11 mentors/principals) and analyzed via thematic analysis in MAXQDA. In the quantitative phase, a questionnaire was administered to 390 primary education student-teachers in Razavi Khorasan Province, selected based on finite population sampling. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics (one-sample t-test, regression, EFA, CFA, and path analysis via SPSS and AMOS). Findings revealed a moderate alignment between practicum content and actual school needs (M=3.73/5M=3.73/5). A significant gap emerged between existing and desired states (p<.001,d=0.27p<.001,d=0.27); however, the small effect size indicates structural consistency across regions. Furthermore, supervision quality (β=.38β=.38) and content alignment (β=.32β=.32) were the strongest predictors of competency development. Consequently, the “Peyvand” (Linkage) model was formulated across macro (institutional coordination, syllabus revision), meso (mentor empowerment, structured feedback), and micro (extended practicum duration, video-recorded teaching analysis, reduced paperwork) levels. Overall, the study underscores the urgency of systemic curriculum revisions and establishing cohesive university-school partnerships.

کلیدواژه‌ها English

Theory-Practice Gap
Internship
Student Teachers
Farhangian University
Curriculum Alignment

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 27 آبان 1405