نوآوری‌های آموزشی

نوآوری‌های آموزشی

تاثیر درس افزار ریاضی طراحی شده بر اساس اصول یادگیری سازگار با مغز بر عملکرد حافظه فعال و توجه انتخابی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و وران‌شناسی دانشگاه اصفهان
2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان
3 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان
چکیده
این پژوهش باهدف بررسی تأثیر درس‌افزار ریاضی طراحی‌شده بر اساس اصول یادگیری مبتنی بر مغز بر عملکرد حافظه فعال و توجه انتخابی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی انجام گرفت. روش این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی بوده و با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. در این پژوهش نمونه‌گیری به روش در دسترس انجام شد و به‌این‌ترتیب 60 نفر از دانش آموزان پسر پایه ششم شهرستان خرامه برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی در 3 گروه 20 نفرِ آزمایش 1، آزمایش 2 و کنترل قرار گرفتند. در گروه آزمایش‏ 1 از درس‌افزار ریاضی ساخته‌شده بر اساس راهبردهای یادگیری مبتنی بر مغز استفاده گردید. در گروه آزمایش 2، یک درس‌افزار غیر مبتنی بر مغز به کار رفت و در گروه کنترل هم آموزش فقط به روش مرسوم انجام شد. در ادامه و به‌منظور سنجش متغیرهای وابسته از نرم‌افزار آزمون حافظه کاری و استروپ موسسه علوم رفتاری-شناختی سینا استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری بر روی نمرات آزمون عملکرد حافظه فعال و توجه انتخابی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که عملکرد دانش آموزان گروه آزمایش 1 در عملکرد حافظه فعال و توجه انتخابی نسبت به گروه کنترل و گروه آزمایش 2 به‌طور معناداری (0/05>P) بهتر بوده است؛ بنابراین استفاده از درس‌افزار طراحی‌شده بر اساس اصول یادگیری مبتنی بر مغز، تأثیر قابل‌توجهی در افزایش توانایی دانش آموزان در عملکرد حافظه فعال و توجه انتخابی دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the effects of using the courseware of mathematics designed based on the principles of brain-compatible learning on working memory performance and selective attention of sixth grade elementary school students.

نویسندگان English

Ali Keshavarzi 1
Yasamin Abedini 2
Mohammad Javad Liaghatdar 3
1 PhD student in University of Isfahan, faculty of education and psychology, Department of education,
2 Associate Professor, University of Isfahan, faculty of education and psychology, Department of education,
3 Professor, University of Isfahan, faculty of education and psychology, Department of education,
چکیده English

This study aimed to investigate the effect of a math curriculum designed based on brain-based learning principles on working memory performance and selective attention of sixth grade elementary school students. The method of this study was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group. In this study, convenient sampling was used, and 60 sixth grade male students in Kharamah were selected to participate in the study. Participants were randomly assigned to three groups of 20: Experiment 1, Experiment 2, and Control. In Experiment 1, a math curriculum designed based on brain-based learning strategies was used. In Experiment 2, a non-brain-based curriculum was used, and in the control group, training was only provided using the conventional method. Subsequently, in order to measure the dependent variables, the Working Memory and Stroop Test software of the Sina Institute of Behavioral and Cognitive Sciences was used. The research data were analyzed using multivariate analysis of covariance on the scores of the working memory and selective attention performance test. The results showed that the performance of students in experimental group 1 in working memory and selective attention performance was significantly better (P<0.05) than the control group and experimental group 2; therefore, the use of curriculum designed based on the principles of brain-based learning has a significant effect on increasing students' ability in working memory and selective attention performance.

کلیدواژه‌ها English

Brain-based learning
courseware
working memory performance
selective attention
ارشد، محمد، و کاشفی، شهرام. (1400). اثربخشی توانمندسازی مغزمحور بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری ریاضی. سلامت جامعه، 15(2)، 12-20. https://doi.org/10.22123/CHJ.2021.228201.1489
اسپرنگر، ماریلی‌. (1393). آموزش مبتنی‌ بر مغز در عصر دیجیتال (ترجمه‌ سالار فرامرزی). دانشگاه اصفهان. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2010).
اندرسون، تری، و الومی، فتی. (1393). یادگیری الکترونیکی از تئوری تا عمل (ترجمه عشرت زمانی و امین عظیمی). مهر البرز. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2004).
باقری، فریبرز. (1390). آزمون توجه انتخابی، تمرکز و تلاش‌مندی. انتشارات ارجمند.
بدیعی، الهه، نیلی، محمدرضا، عابدینی، یاسمین، و زمانی، بی بی عشرت. (1399). تأثیر درس‌افزار الکترونیکی مبتنی بر مغز بر عملکرد حل مسأله و انگیزش دانش‌آموزان در درس برنامه‌نویسی کامپیوتر. فناوری آموزش، 14(4)، 877-890. https://doi.org/10.22061/jte.2019.4661.2106
حبیبی کلیبر، رامین و نوری، سعید. (1398، بهمن 29). اثربخشی آموزش یادگیری مغزمحور بر راهبرهای فراشناختی، تفکر واگرا و کارکردهای اجرایی دانش آموزان] مقالات ارائه شده[. چهارمین همایش ملی روان شناسی تربیتی شناختی، دانشگاه الزهرا تهران. https://civilica.com/doc/1040492/
شیوندی، کامران، و خلیلی، فروغ. (1399). مقایسه اثربخشی آموزش یادگیری مغزمحور و آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد فراحافظه کودکان مبتلا اختلالات یادگیری خاص. فصلنامه روان شناسی تربیتی، 16(56)، 257-280. https://doi.org/10.22054/jep.2020.48057.2810
طباطبایی، خدیجه سادات، و نصیری، فریده. (1400). تاثیر روش‌های فعال تدریس، بازی، استفاده از ابزار کمک آموزشی و تکالیف مهارت محور بر یادگیری محاسبات ریاضی در دوره اول ابتدایی. پژوهش در آموزش ریاضی، 2(3)، 43-50. https://rme.cfu.ac.ir/article_2214.html
طلیمی، رضا، باقری، محسن، و یاسبلاغی شراهی، بهمن. (1401). تاثیر اپلیکیشن آموزشی مبتنی بر مغز بر یادگیری و یادداری درس علوم تجربی دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 10(1)، 21-34. https://doi.org/10.30473/etl.2022.58669.3491
عابدی، محمدرضا ، صادقی، احمد، و ربیعی، مجمد . (1394). هنجاریابی آزمون هوشی وکسلر کودکان چهار در استان چهارمحال و بختیاری. دست‌آوردهای روان‌شناختی، 22(2)، 99-116. https://doi.org/10.22055/psy.2016.12310
عباسی، زهرا. (1399، مهر 12-13). رابطه میزان آگاهی دانش آموزان از راهبردهای یادگیری مغزمحور با حافظه فعال و خلاقیت ]مقالات ارائه شده[. ششمین همایش بین‌المللی روان‌شناسی مدرسه، دانشگاه الزهرا (س) تهران. https://civilica.com/doc/1203332/
قاسمی مریم، فردانش هاشم، حاتمی جواد، و احمدی سلیمان. (1397). ارزیابی سیستم یادگیری الکترونیکی آموزش پزشکی (مطالعه موردی دانشکده آموزش پزشکی شهید بهشتی). دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. ۱۱(۴)، ۳۹-۵۲. http://edcbmj.ir/article-1-1618-fa.html.
کلارک، روت سی، و مایر، ریچارد ای. (1397). یادگیری الکترونیکی و علم آموزش، راهنمای عملی کاربران و طراحان یادگیری چند رسانه ای (ترجمه جواد حاتمی و کیومرث تقی پور). آوای نور. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2002).
کمالی حسین زاده، فاطمه. (1395). اثر بخشی یادگیری مغز محور بر پیشرفت تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی. [پایان نامه کارشناسی ارشد]. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
محمد ترابی نامی، سیدکمال خرازی، (1391). علوم اعصاب، مطالعات شناختی و شیوه های نوین آموزش پزشکی، مجله بین رشته ای یادگیری مجازی در علوم پزشکی، 3(2)، 24-34. https://ijvlms.sums.ac.ir/article_46043.html
میرزابیگی، محمدعلی، خرازی، سیدکمال، و موسوی، امین. (1388). طراحی الگوی تدوین محتوای الکترونیکی بر اساس رویکرد شناختی برای دروس نظری، با تاکید بر حوزه علوم انسانی, در آموزش عالی. مطالعات برنامه درسی، 3(12)، 71-99.  http://noo.rs/G9QYw
نریمانی، محمد، پوراسمعلی، اصغر، عندلیب کورایم، مرتضی، و آقاجانی، سیف اله. (1391). مقایسه عملکرد استروپ در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری با دانش آموزان عادی. ناتوانی های یادگیری، 2(1)، 138-158. https://journal.uma.ac.ir/article_116.html
نریمانی، محمد، سلیمانی، اسماعیل، و تبریزچی، نرگس. (1394). بررسی تأثیر توانبخشی شناختی بر بهبود نگهداری توجه و پیشرفت تحصیلی ریاضی دانش آموزان دارای اختلال ADHD. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 4(2)، 118-134. https://jsp.uma.ac.ir/article_329.html
Al-Tarawneh, A., Altarawneh, A. F., & Al-Aziz Karaki, W. K. (2021). Effect of brain-based learning in developing spatial ability of ninth grade students with low achievement in mathematics. Journal of Educational and Social Research, 11(5), 141-150. https://doi.org/10.36941/jesr-2021-0112
Baddeley, A. (2013). Working memory and emotion: Ruminations on a theory of depression. Review of General Psychology, 17(1), 20–27. https://doi.org/10.1037/a0030029
Caine, R. N., Caine, G., McClintic, C., & Klimek, K. (2005). 12 brain/mind learning principles in action: The fieldbook for making connections, teaching, and the human brain. Corwin Press.
Caine, R. N., & Caine, G. (2011). Natural learning for a connected world: Education, technology, and the human brain. Teachers College Press.
Carlson, S. M., Zelazo, P. D., & Faja, S. (2013). The Oxford handbook of developmental psychology: Vol. 1. Body and mind. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199958450.001.0001
Curtis, C. E., Zald, D. H., & Pardo, J. V. (2000). Organization of working memory within the human prefrontal cortex: A PET study of self-ordered object working memory. Neuropsychologia, 38(11), 1503–1510. https://doi.org/10.1016/S0028-3932(00)00062-2
Di Ferdinando, A., Parisi, D., & Bartolomeo, P. (2007). Modeling orienting behavior and its disorders with "ecological" neural networks. Journal of Cognitive Neuroscience, 19(6), 1033–1049. https://doi.org/10.1162/jocn.2007.19.6.1033
Fatima, H. G., Quraishi, U., & Khanam, A. (2020). Applying brain-based learning modules for learning acceleration of 6th grade science students. https://doi.org/10.36902/sjesr-vol3-iss1-2020(27-34)
Hart, L. A. (1983). Human brain and human learning. Longman.
Grutzner, I., Pfahl, D., & Ruhe, G. (2002, May 1-4). Systematic courseware development using an integrated engineering style method [Conference presentation]. Networked Learning in a Global Environment, Challenges and Solutions for Virtual Education, Technical University of Berlin, Germany.
Jayachithra, J. (2020). Information and communication technology in teaching and learning: Perspective on e-learning at higher education level. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), 8(5), 4084-4086. https://doi.org/10.35940/ijrte.E6697.018520
Jensen, E. (2008). Brain-based learning: The new paradigm of teaching (2nd ed.). SAGE Publications.
Meltzer, L. (Ed.). (2018). Executive function in education: From theory to practice (2nd ed.). The Guilford Press.
Mesulam, M.-M. (2002). The human frontal lobes: Transcending the default mode through contingent encoding. In D. T. Stuss & R. T. Knight (Eds.), Principles of frontal lobe function (pp. 8–30). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195134971.003.0002
Moering, R. G., Schinka, J. A., Mortimer, J. A., & Graves, A. B. (2004). Normative data for elderly African Americans for the Stroop Color and Word Test. Archives of Clinical Neuropsychology: The Official Journal of the National Academy of Neuropsychologists, 19(1), 61-71. https://doi.org/10.1093/arclin/19.1.61
Sternberg, R. J. (2006). The Nature of Creativity. Creativity Research Journal, 18, 87-98. https://doi.org/10.1207/s15326934crj1801_10
Sani, A., Rochintaniawati, D., & Winarno, N. (2019). Using brain-based learning to promote students' concept mastery in learning electric circuit. Journal of Science Learning, 2(2), 42-49. https://doi.org/10.17509/jsl.v2i2.13262
Schroeder, N. L., Adesope, O. O., & Gilbert, R. B. (2013). How effective are pedagogical agents for learning? A meta-analytic review. Journal of Educational Computing Research, 49(1), 1–39. https://doi.org/10.2190/EC.49.1.a
Septiani, I., Lesmono, A., & Harimukti, A. (2020). Analysis of students' learning interest using problem-based learning model with STEM approach on vector material in class X MIPA 3 SMAN 2 Jember. Jurnal Pembelajaran Fisika, 9(2), 64-70. https://doi.org/10.19184/jpf.v9i1.17969
Sousa, D. A., & Tomlinson, C. A. (2011). Differentiation and the brain: How neuroscience supports the learner-friendly classroom. Solution Tree Press.
Tran-Duong, Q. H. (2021). Designing e-courseware to support Vietnamese students in self-study fractions (4th grade mathematics) by programmed instruction method. International Journal of Instruction, 14(4), 259–280. https://doi.org/10.29333/iji.2021.14416a
Upadhyay, S. (2021). Brain-based learning techniques for managing cognitive overload and improving working memory among undergraduates. Journal of Cognitive Enhancement, 5(3), 386-395.  https://shodhgangotri.inflibnet.ac.in/handle/20.500.14146/9245
Wachob, D. A. (2012). Public school teachers’ knowledge, perception, and implementation of brain-based learning practices [doctoral dissertation, University of Pennsylvania ]. https://www.proquest.com/dissertations-theses/public-school-teachers-knowledge-perception/docview/1240671335/se-2
Wechsler, D. (2011). Wechsler Abbreviated Scale of Intelligence--Second Edition (WASI-II) [Database record]. APA PsycTests.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 اردیبهشت 1404

  • تاریخ دریافت 23 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 07 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1404