آقاجان، مهسا، و امامیکوپایی، سمانه. (۱۴۰۳). شناسایی مؤلفههای اثرگذار معماری بر تربیت کودک مبتنی بر رویکرد اسلامی: فضاهای آموزشی پیشدستان. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 12(25)، ۱۳۹–۱۷۱. https://doi.org/10.30497/esi.2024.244960.1651
ارادتی، فرزاد. (۱۴۰۲). امکانسنجی اعمال تهویه طبیعی در کلاسهای درس مدارس ابتدایی با راهبردهای معماری غیرفعال (موردپژوهی در دو اقلیم گرموخشک و سرد ایران) [رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی]. ایرانداک.
ارغیانی، مصطفی، صفار، محیالدین، و مهوش، محمد. (۱۴۰۲). بررسی طراحی فضای آموزشی با رویکرد کاهش استرس با استفاده از طراحی بیوفیلیک. فناوری آموزش، 17(2)، ۴۴۹–۴۶۸. https://doi.org/10.22061/tej.2023.9338.2834
احمدی فیضآباد، سهراب. (۱۴۰۳، ۱۵ مرداد). تحلیل و بررسی طراحی مدارس بهینه در مقاطع ابتدایی [مقاله ارائه شده در کنفرانس]. اولین همایش علوم انسانی با رویکرد نوین، آستارا، ایران. https://civilica.com/doc/2049289
اسکندریتربقان، زهرا، حسینقلیزاده، رضوان، و کاملنیا، حامد. (۱۳۹۸). ارائة چارچوب مفهومی برای طراحی فضای فیزیکی مدرســههای ابتدایی بر مبنای نظریة یادگیری مشارکتی ویگوتسکی. نوآوریهای آموزشی، 18(72)، ۲۷–۵۲. https://doi.org/10.22034/JEI.2020.103561
اسودی، رقیه. (۱۳۹۰). کاربرد رنگها و نقوش گلیم قشقایی در طراحی داخلی کلاسهای مقطع راهنمایی جهت ارتقا خلاقیت دانشآموزان (نمونه موردی: کلاس هنر) [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. ایرانداک.
افشارمهر، رسول. (۱۴۰۰). طراحی پیش دبستان و دبستان پسرانه در محله ولنجک تهران با تکیه بر نور روز [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی]. ایرانداک.
الوندپور، سورین، کلانتری، لیلا، و بهاری، فاطمه. (۱۴۰۴، ۱۶ آبان). بررسی نقش عناصر طراحی فضاهای آموزشی (نور طبیعی، رنگهای آرام، فضای سبز) در کاهش استرس و اضطراب دانش آموزان مقطع ابتدایی [مقاله ارائه شده در کنفرانس]. هفتمین همایش بین المللی مدرسه تراز: طراحی، اجرا، ارزیابی و تضمین کیفیت، تهران، ایران. https://civilica.com/doc/2431803
ترکمان، مژگان، جلالیان، سارا، و دژدار، امید. (۱۳۹۵). نقش معماری و عوامل کالبدی محیط آموزشی بر تسهیل یادگیری کودکان. شباک، 2(11)، ۱–۱۴. https://sid.ir/paper/497989/fa
دهقانزاده، حجت، عظیمی، اسماعیل، و مهرمحمدی، محمود. (۱۴۰۱). استخراج رهنمودها و معیارهای تخصصی در طراحی و تولید ابزار و تجهیزات آموزشی جهت یادگیری. تدریسپژوهی، 10(2)، ۲۱۸–۲۴۳. https://doi.org/10.34785/J012.2022.034
رضایی، سیده الهام، محمودی، امیرسعید، و رحمانپورزنجانی، علی. (۱۴۰۲). مؤلفههای کالبدی فضاهای آموزشی و شاخصهای سیالیت تفکر، بسط و اکتشاف در فرآیند خلاقیت کودکان. نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 28(3)، ۶۱–۷۳. https://doi.org/10.22059/jfaup.2024.367697.672917
رضویپور، مریم سادات، فرهنگ، مظفر، و طالبی، زینب. (۱۴۰۲). اصول و راهکارهای طراحی فضای باز مدارس ویژه مبتنی بر بهبود رفتار سازشی. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 25(2)، ۱۲۹–۱۴۳. https://doi.org/10.30495/jest.2022.59583.5329
رزمی، حمیدرضا، و غلامی، میلاد. (۱۴۰۰). پاسخگویی محیط فیزیکی جهت رشد و پرورش خلاقیت کودکان؛ راهبردهایی در طراحی معماری فضاهای آموزشی (مطالعه موردی؛ مدارس ابتدایی). پژوهشهای کاربردی در فنی و مهندسی، 2(13)، ۱۵۱–۱۸۹. https://civilica.com/doc/1895661
رویانفر، رویا. (۱۴۰۲، ۱۶ اسفند). رابطه طراحی فضاهای مدارس ابتدایی بازی محور در افزایش یادگیری با رویکرد بازگشت به طبیعت و پایداری [مقاله ارائه شده در کنفرانس]. سومین کنفرانس بینالمللی معماری، عمران، شهرسازی، محیط زیست و افقهای هنر اسلامی در بیانیه گام دوم، تبریز، ایران. https://civilica.com/doc/1959810
سبزه، بتول، قلاوند، فرنگیس، و قاسمتبار، سید امیر. (۱۴۰۳). اثربخشی کاربست رویکرد رجیو امیلیا بر یادگیری درس علوم تجربی دانشآموزان پایۀ سوم ابتدایی. رویکردهای نوین آموزشی، 19(1)، ۵۳–۷۶. https://doi.org/10.22108/nea.2024.137952.1913
سبزه، بتول، و مهدوینسب، یوسف. (۱۴۰۳). بازی و یادگیری: از نظریهپردازی تا طراحی و کاربست. انتشارات دانشگاه فرهنگیان.
سیابانی، پریسا، و کرمی، هانیه. (۱۴۰۲). بررسی تاثیر چیدمان میز و صندلیهای کلاس در میزان یادگیری دانشآموزان. رهیافتهای نوین در مطالعات اسلامی، 5(15)، ۳۳۳–۳۴۱. https://civilica.com/doc/1943960
صراف، محدثه، البرزی، فریبا، و امینی، امیرحسین. (۱۴۰۲). بررسی تأثیر عناصر کالبدی فضاهای آموزشی بر ارتقای خلاقیت کودکان با تحلیل گرافیکی نقاشی. معماری و شهرسازی آرمانشهر، 16(42)، ۹۱–۱۰۵. https://doi.org/10.22034/aaud.2023.286362.2478
طبائیان، سیده مرضیه. (۱۴۰۰). پژوهشی در ضرورت طراحی بهینه فضاهای باز و محیط سبز کالبد آموزشی در راستای بهبود ادراک دانشآموزان و ارتقاء کیفیت محیط آموزشی (مطالعه موردی: دبیرستانهای دخترانه شهر اصفهان). معماری و شهرسازی ایران، 12(1)، ۱۲۷–۱۳۹. https://doi.org/10.30475/isau.2020.214757.1339
عبدالهی، ونوس، و حسینیفولادی، طوفان. (۱۳۹۴، ۱۶ اسفند). بررسی تاثیر چیدمان میز و صندلی در رفتارهای کلاسی دانش آموزان و معلمان با توجه به روشهای تدریس نوین [مقاله ارائه شده در کنفرانس]. کنفرانس بینالمللی معماری، شهرسازی، عمران، هنر و محیط زیست، تهران، ایران. https://sid.ir/paper/827836/fa
علیمیان، یاسمین. (۱۴۰۲). طراحی نمای تطبیقی با هدف بهبود آسایش حرارتی، روشنایی و آکوستیکی در یک کلاس درس (با الهام از طبیعت) [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران]. ایرانداک.
قانعملاطی، مژگان، و سالاریچینه، پروین. (۱۴۰۳). طراحی فضای یادگیری مهارتمحور مبتنی بر حل مسئله با رویکرد بینرشتهای و تمرکز بر حوزههای تربیت و یادگیری. فناوری و دانشپژوهی در تعلیم و تربیت، 2(4)، ۵۷–۷۵. https://doi.org/10.30473/tedu.2024.72053.117
مردمی، کریم، و ابراهیمی، سیما. (۱۳۹۳). بازی انگیزی، راهبرد طراحی محیطهای یادگیری. معماری و شهرسازی ایران، 5(1)، ۶۵–۷۴. https://doi.org/10.30475/isau.2015.61984
موسوی، علی، ولیپور، علی، و شریفخواجهپاشا، سپیده. (۱۴۰۲، ۲۷ تیر). نقش عوامل کالبدی و سازماندهی فضایی مدارس در جهت تسهیل یادگیری دانشآموزان [مقاله ارائه شده در کنفرانس]. دومین کنفرانس بینالمللی دانشجویان معماری و شهرسازی ایران، تهران، ایران. https://civilica.com/doc/1747494
نجفی، مسعود، دوبران، اسماعیل، و نورعلیشاهی، جمشید. (۱۳۹۶). اصول طراحی زمین بازی کودکان براساس تصورات کودکانه (نمونه موردی: پارکهای منطقه یک شهر زنجان). معماری سبز، 3(6)، ۴۵–۵۵. https://www.ensani.ir/file/download/article/20171231161842-10121-19.pdf
نژادابراهیمی، احد، و طبقچیسالم، میلاد. (۱۳۹۹). تأثیر فرم در معنای مکان آموزشی براساس نظریه وندرکلیس و کارستون (مطالعه موردی: مدارس شهر تبریز). نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 25(3)، ۵۰–۶۱. https://doi.org/10.22059/jfaup.2021.319528.672589
نیکروش، ریحانه، اسلامی، سید غلامرضا، صابرنژاد، ژاله، و کلانتری، عبدالحسین. (۱۴۰۲). ارائه الگوهای اجتماعیپذیری فضاهای آموزشی با تکیه بر اصول سازندهگرایی و تولید فضا. مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، 15(2)، ۳۵–۶۲. https://doi.org/10.22035/isih.2023.3721.3887
یمینمردوخی، سحر، سلطانزاده، حسین، و خوشبختبهرمانی، شوکا. (۱۴۰۲). تبیین تحول معمارانه چیدمان کلاس مبتنی بر روشهای آموزش نوین در مدارس ابتدایی ایران. باغنظر، 20(123)، ۵۵–۶۶. https://doi.org/10.22034/bagh.2023.343495.5195
Agyemang Adarkwah, M., Huang, R., Chen, Y., Oubibi, M., Tlili, A., Shehata, B., Wang, H., & Hosny Saleh Metwally, A. (2025). Identifying emerging learning spaces for future educational sustainability: A comprehensive literature review and Delphi survey. Interactive Learning Environments, 34, 1021–1045. https://doi.org/10.1080/10494820.2025.2511253
Aldemir, T., Celik, B., & Kaplan, G. (2018). A systematic review of gamification in education: A bibliometric analysis. Computers in Human Behavior, 80, 1–22. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.07.002
Allee-Herndon, K. A., & Roberts, S. K. (2021). The power of purposeful play in primary grades: Adjusting pedagogy for children’s needs and academic gains. Journal of Education, 201(1), 54–63. https://doi.org/10.1177/0022057420903272
Ateş, H., & Durak, S. (2021). Lighting quality and visual comfort in educational spaces: A systematic review. Building and Environment, 204, Article 108178. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.108178
Bada, S. O., & Olusegun, S. (2015). Constructivism learning theory: A paradigm for teaching and learning. Journal of Research & Method in Education, 5(6), 66–70. https://doi.org/10.9790/7388-05616670
Barrett, P., Davies, F., Zhang, Y., & Barrett, L. (2015). The impact of classroom design on pupils’ learning: Final results of a holistic, multi-level analysis. Building and Environment, 89, 118–133. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2015.02.013
Barr, R. B., & Tagg, J. (2012). From teaching to learning—A new paradigm for undergraduate education. Change: The Magazine of Higher Learning, 27(6), 12–26. https://doi.org/10.1080/00091383.1995.10544672
Benade, L., Bertelsen, E., & Lewis, L. (2017). Reimagining and reshaping spaces of learning: Constituting innovative and creative lifelong learners. In L. Benade & M. Jackson (Eds.), Transforming education: Design & governance in global contexts (pp. 33–54). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-10-5678-9_3
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Cheryan, S., Ziegler, S. A., Plaut, V. C., & Meltzoff, A. N. (2014). Designing classrooms to maximize student learning. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 1(1), 4–12. https://doi.org/10.1177/2372732214548677
Cheung, A. C. K., Sit, H. Y., Soh, K., & Wong, P. M. (2021). Classroom learning environment and student engagement: A systematic review. Educational Psychology Review, 33(4), 1235–1265. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09586-6
Costa, A. R. (2025). Homing into school to create the ideal classroom: Young people want to combine the best of home and school learning environments. CoDesign, 21(1), 74–94. https://doi.org/10.1080/15710882.2024.2363925
Dai, Z., Sun, C., Zhao, L., & Zhu, X. (2023). The effect of smart classrooms on project-based learning: A study based on video interaction analysis. Journal of Science Education and Technology, 32(6), 858–871. https://doi.org/10.1007/s10956-023-10078-4
Edwards, S. (2017). Play-based learning and intentional teaching: Forever different?. Australasian Journal of Early Childhood, 42(2), 4–11. https://doi.org/10.23965/AJEC.42.2.01
Erickson, L., Thompson, J., & Walker, S. (2023). Designing primary school learning spaces to support active learning: A systematic review. Learning Environments Research, 26(4), 765–789. https://doi.org/10.1007/s10984-023-09453-2
Fisher, K. (2023). Learning environments: The role of spatial design in student engagement. Learning Environments Research, 26(2), 345–362. https://doi.org/10.1007/s10984-022-09423-1
Fullan, M., & Langworthy, M. (2014). A rich seam: How new pedagogies find deep learning. Pearson. https://staging.oer4pacific.org/id/eprint/5/
Gad Al Rab Abdo Madkour, H. (2020). A study of interactive learning spaces within educational facilities. International Journal of Architectural Engineering and Urban Research, 3(1), 16–26. https://ijaeur.journals.ekb.eg/article_219039_ffe5b419b7152f0aaf3233197b8e386c.pdf
Ghisleni, C. (2024). Designing the school of the future: Multifunctional spaces for dynamic learning. ArchDaily. https://www.archdaily.com/1019975/designing-the-school-of-the-future-multifunctional-spaces-for-dynamic-learning
Grannäs, J., & Stavem, S. M. (2021). Transitions through remodelling teaching and learning environments. Education Inquiry, 12(3), 266–281. https://doi.org/10.1080/20004508.2020.1856564
Graetz, K. A. (2006). The psychology of learning environments. EDUCAUSE Review, 41(6), 60–75. https://er.educause.edu/articles/2006/12/the-psychology-of-learning-environments
Hartikainen, J., Haapala, E. A., Sääkslahti, A., Poikkeus, A.-M., & Finni, T. (2022). Sedentary patterns and sit-to-stand transitions in open learning spaces and conventional classrooms among primary school students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(13), Article 8185. https://doi.org/10.3390/ijerph19138185
Holsti, O. R. (1969). Content analysis for the social sciences and humanities. Addison-Wesley.
Jagust, T., Boticki, I., & So, H. J. (2018). A review of research on bridging the gap between formal and informal learning with technology in primary school contexts. Journal of Computer Assisted Learning, 34(4), 417–428. https://doi.org/10.1111/jcal.12256
Kariippanon, K. E., Cliff, D. P., Ellis, Y. G., Ucci, M., Okely, A. D., & Parrish, A. M. (2021). School flexible learning spaces, student movement behavior and educational outcomes among adolescents: A mixed‐methods systematic review. Journal of School Health, 91(2), 133–145. https://doi.org/10.1111/josh.12984
Kariippanon, K. E., Cliff, D. P., Lancaster, S. J., Okely, A. D., & Parrish, A.-M. (2019). Flexible learning spaces facilitate interaction, collaboration and behavioural engagement in secondary school. PLoS ONE, 14(10), Article e0223607. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0223607
Lebasi, A., & Talischi, G. (2024). The impact of physical learning environments on creativity in educational settings: A systematic review. International Journal of Architectural Engineering and Urban Planning, 34(1), Article 841. https://doi.org/10.22068/ijaup.841
Lin, C.-H., & Chen, C.-M. (2016). Effects of a game-based learning system on students’ learning motivation and performance. Educational Technology & Society, 19(1), 263–276. https://www.jstor.org/stable/jeductechsoci.19.1.263
Lin, L.-F. (2017). Impacts of the problem-based learning pedagogy on English learners’ reading comprehension, strategy use, and active learning attitudes. Journal of Education and Training Studies, 5(6), 109–125. https://doi.org/10.11114/jets.v5i6.2320
Luz, A. (2008, September 4–5). The [design of] educational space: A process-centred built pedagogy [Conference presentation]. DS 46: Proceedings of E&PDE 2008, the 10th International Conference on Engineering and Product Design Education, Barcelona, Spain. https://www.designsociety.org/publication/28120/the_design_of_educational_space_a_process-centred_built_pedagogy
Malegiannaki, I., & Daradoumis, Τ. (2017). Analyzing the educational design, use and effect of spatial games for cultural heritage: A literature review. Computers & Education, 108, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2017.01.007
Marshall, C. (2017). Montessori education: A review of the evidence base. npj Science of Learning, 2(1), 1–9. https://doi.org/10.1038/s41539-017-0012-7
Mayer, R. E. (2014). Incorporating motivation into multimedia learning. Learning and Instruction, 29, 171–173. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2013.04.003
McQueen, R., Pullen, M., Chapman, S., Hann, S., Beauchamp, G., Crick, T., Davies, O., Hughes, C., Lewis, C., & Owen, K. (2024). Co-designing learning spaces with learners: Lessons from a Welsh primary school classroom. Wales Journal of Education, 26(4), Article 4. https://doi.org/10.16922/wje.p4
Mealings, K., & Buchholz, J. M. (2024). The effect of classroom acoustics and noise on high school students’ listening, learning and well-being: A scoping review. Facilities, 42(5–6), 485–503. https://doi.org/10.1108/F-06-2023-0049
Modi, S., Sale, D., Borate, V., & Mali, Y. K. (2025). Enhancing learning outcomes through the use of conducive learning spaces. In M. Majumder, J. K. M. S. U. Zaman, M. Ghosh, & S. Chakraborty (Eds.), Computational Technologies and Electronics: First International Conference, ICCTE 2023, Proceedings (pp. 55–74). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-81935-3_4
Morris, J. E., & Imms, W. (2025). Flexible furniture to support inclusive education: Developing learner agency and engagement in primary school. Learning Environments Research, 28, 223–248. https://doi.org/10.1007/s10984-024-09522-z
Nair, P., Fielding, R., & Lackney, J. (2009). The language of school design: Design patterns for 21st century schools. DesignShare.
Oblinger, D. G., & Lippincott, J. K. (2006). Learning spaces. EDUCAUSE. https://www.educause.edu/learningspaces
Oliveras-Ortiz, Y., Bouillion, D. E., & Asbury, L. (2021). Learning spaces matter: Student engagement in new learning environments. Journal of Education, 201(3), 174–182. https://doi.org/10.1177/0022057420908062
Oruikor, G., Ewane, H., Durotoye, M., & Akomaye, C. (2023). The impact of classroom design on student learning: A case study of Cameron schools. Journal of Global Issues and Interdisciplinary Studies, 1(1), 21–40. https://incop.org/index.php/th/article/view/1480
Ortiz, S. (2015). Video game self-efficacy and its effect on training performance. International Journal of Serious Games, 2(3), Article 89. https://doi.org/10.17083/ijsg.v2i3.89
Parker, R., & Thomsen, B. S. (2019). Learning through play at school: A study of playful integrated pedagogies that foster children’s holistic skills development in the primary school classroom. LEGO Foundation. https://research.acer.edu.au/learning_processes/22/
Parker, R., Thomsen, B. S., & Berry, A. (2022). Learning through play at school: A framework for policy and practice. Frontiers in Education, 7, 1–12. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.751801
Rocha, Á., Correia, A. M., Adeli, H., Reis, L. P., & Costanzo, S. (Eds.). (2016). New advances in information systems and technologies. Springer.
Sasson, I., Yehuda, I., Miedijensky, S., & Malkinson, N. (2022). Designing new learning environments: An innovative pedagogical perspective. Curriculum Journal, 33(1), 61–81. https://doi.org/10.1002/curj.125
Shernoff, D. J. (2013). Optimal learning environments to promote student engagement. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-7089-2
Smith, S. (2015). Playing to engage: Fostering engagement for children and teachers in low socioeconomic regions through science and mathematics play-based learning [Doctoral dissertation, The University of Notre Dame Australia]. https://researchonline.nd.edu.au/theses/116/
Su, C.-H., & Cheng, C.-H. (2015). A mobile gamification learning system. Journal of Computer Assisted Learning, 31(3), 268–286. https://doi.org/10.1111/jcal.12088
Suleman, Q. (2014). Effects of classroom physical environment on the academic achievement scores of secondary school students in Kohat Division, Pakistan. International Journal of Learning and Development, 4(1), 71–82. https://doi.org/10.5296/ijld.v4i1.5174
Talbert, R., & Mor-Avi, A. (2019). A space for learning: An analysis of research on active learning spaces. Heliyon, 5(12), Article e02967. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e02967
Zainuddin, Z., Chu, S. K. W., Shujahat, M., & Perera, C. J. (2020). The impact of gamification on learning and instruction: A systematic review of empirical evidence. Educational Research Review, 30, Article 100326. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100326
Zhang, D., Wong, L. T., Mui, K. W., & Tang, S. K. (2024). Acoustic comfort in educational buildings: An integrative review and new directions for future research. Building and Environment, 262, Article 111849. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2024.111849
Zosh, J. M., Hirsh-Pasek, K., Hopkins, E. J., Jensen, H., Liu, C., Neale, D., Solis, S. L., & Whitebread, D. (2018). Accessing the inaccessible: Redefining play as a spectrum. Frontiers in Psychology, 9, Article 1124. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01124
